Kemiklerin zayıflaması olarak bilinen osteoporoz, üç kadından birini bekleyen büyük bir tehlike. Nüfusun yaşlanmasıyla birlikte önümüzdeki 20 yılda Türkiye’de “osteoporoz salgını” bekleniyor. Dünya Osteoporoz Vakfı (IOF) verilerine göre Türkiye, kalça kırıkları yönünden yüksek riskli ülkeler arasında.
Cumhuriyet’ten Sibel Bahçetepe’nin haberine göre IOF Türkiye Temsilcisi ve Cerrahpaşa Tıp Fakültesi fiziksel tıp ve rehabilitasyon anabilim dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Şansın Tüzün geçirilmiş, 1 kırığın yeni kırık riskini en az 2 kat artırdığını belirterek “Bu yeni kırık sıklıkla ilk 1 yıl içinde oluşmakta. Dolayısı ile ilk kırığı yakalamak çok önemli” dedi.
Belirti göstermiyor
Fark edilmesi zor bir hastalık olan osteoporoz, kemik kırılana kadar belirti göstermiyor. Kırıklar, öne eğilme, ani bir hareket hatta hapşırma ile bile olabiliyor. Sigara, alkol kullanımı, erken menopoz, güneş ışığından yararlanmamak ve çok düşük kiloda olmak riski artırıyor. Osteoporoz, doğru beslenme ve egzersiz ile önemli ölçüde önlenebiliyor. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi (CTF) dekanı, endokrinoloji ve metabolizma hastalıkları uzmanı Prof. Dr. M. Sait Gönen, erkeklerde kırık riskinin prostat kanseri riskinden daha fazla olduğunu söyledi.
Göz muayenesi önemli
Prof. Dr. Şansın Tüzün ise yaşlıların göz muayenesinin ve evdeki eşyaların yerleşiminin osteoporoz için hayati önem taşıdığını vurgulayarak alınması gereken tedbirleri şöyle sıraladı:
“Yaşlılarda kırıklardan korunmayı sadece ilaçlarla sağlamak mümkün değil. Ev içinde düşmeyi önleyici tedbirler alınmalı. Örneğin düzenli göz ve kulak muayenesinin bile kalça kırıklarını önlemede çok etkisi var. Yerdeki kablolar ve düşmeye neden olabilecek eşyalar kaldırılmalı. Yaşlılar daha çok gece tuvalete kalktıklarında düştüklerinden gece lambaları ve banyoda tutunma barlarıyla güvenli bir çevre oluşturulmalı. Türk evlerinde sıklıkla kullanılan parça kilimler kaldırılmalı.”
İlk 6 ayda yüzde 30 ölüm
Dünyada 200 milyon kişi osteoporotik.
50 yaş üzeri 3 kadından ve 5 erkekten 1’inde osteoporotik kırık meydana geliyor.
Kalçası kırılan hastaların yüzde 20 ila yüzde 30’u ilk 6 ayda ölüyor.
Omurga kırıkları sessiz, 3’te 1’i belirti veriyor.
Türkiye’de yaşlı nüfusun artması ile önümüzdeki 20 yılda “kalça kırığı patlaması” bekleniyor.
Türkiye’de 50 yaş üzeri kadınların yaşam boyu kalça kırığı geçirme oranı yüzde 15.
Spor yapmak tavsiye ediliyor
Bazı ilaçlar da osteoporoza neden olabiliyor. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi dekanı, endokrinoloji ve metabolizma hastalıkları uzmanı Prof. Dr. M. Sait Gönen, “Bunlar kan sulandıran ilaçlar, sara (epilepsi), kanser, guatr, mide, psikiyatri ilaçları olarak sıralanabilir. Osteoporoz, kırıklar oluşmadan da tanısı konulabilen, gerekli tedbir ve tedavilerle önlenebilen bir hastalık. Bugün tedavide kullanılan birçok osteoporoz ilacı var. Tedavi süresince alkol ve sigara kullanımını durdurmak gerekiyor. Ayrıca hastalarımıza egzersiz yapmalarını, yeterli miktarda kalsiyum ve vitamin D ilavesi almalarını tavsiye ediyoruz” diye konuştu.
