Harvard Üniversitesi’nden bir akademisyenin yaptığı araştırmaya göre ABD’li içecek devi Coca-Cola, Çin’de giderek artmakta olan obezite sorunuyla ilgili politikaları etkilemek ve satışlarını artırmak için beslenme tarzından ziyade egzersizin önemini öne çıkaran çalışmaları finanse ediyor.
Akademisyen Susan Greenhalgh’ın araştırması British Medical Journal’da yayımlandı.
Greenhalgh, 2001’de ABD’de obezite sorunu gündeme getirildiğinde, Coca-Cola’nın da karşı mücadeleye başladığını, büyük boy asitli ve şekerli içeceklerin yasaklanmasını engelleyen lobi faaliyetlerinden, obeziteye karşı en iyi çözümün egzersiz olduğunu vurgulayan çalışmaların finanse edilmesine kadar birçok yöntemi kullandığını belirtiyor:
“ABD’de satışlar azalırken bu sektör gözlerini Çin gibi hızla gelişen ülkelere dikti.”
Coca-Cola’nın ABD’de kurup finanse ettiği Uluslararası Yaşam Bilimleri Enstitüsü’nün (ILSI) 1999’da Çin’de de bir şube açtığı ve bu kuruluşun, obezite ile mücadelede beslenmeden ziyade egzersizin önemine vurgu yaptığı belirtiliyor.
Beslenmeye değil egzersize vurgu
Çin’de obezite sorunu giderek artıyor. 1991’de yetişkin nüfusta yüzde 20,5 olan obezite oranı 2011’de yüzde 42,3’e çıktı.
Araştırmayı yürüten Greenhalgh, ILSI’nin Çin’de hükümet çevrelerinde etkili olduğunu ve ana finansörü olan Coca-Cola’nın yanı sıra Nestle, McDonalds, PepsiCo gibi şirketlerce de desteklendiğini belirtiyor.
ILSI’nin hükümet, akademi ve gıda endüstrisi arasında “köprü” işlevi gördüğü ve hükümetin kamu sağlığı politikalarını belirlemede etkili olduğu ifade ediliyor.
Coca-Cola’nın 2004’ten bu yana ABD’de “sağlıklı, aktif yaşam tarzını” destekleyen mesajlara ağırlık verdiği, bunu yaparken de, sağlıklı bir diyetin tüm yiyecek ve içecekleri içerebileceği, obeziteden korunmak içinse önemli olanın hareket etmek olduğu fikrini öne çıkardığı biliniyor. Öyle ki şekerli ve asitli içeceklerin sağlık açısından faydalı olabileceği iddiasında bile bulundu.
1999-2015 yılları arasında Çin’de ILSI’nin obezite konusundaki çalışmaları da Coca-Cola’nın mesajlarına paralel olarak beslenme vurgusundan egzersize kaydı.
ILSI’nin, Dünya Sağlık Örgütü’nün obezite ile mücadele kapsamında dile getirdiği, şekerli içeceklere vergi uygulaması ve çocuklara yönelik sağlıksız gıda ürünlerinin reklamlarının sınırlanması gibi tedbirleri Çin’de de hiç gündeme getirmediği ifade ediliyor.
Greenhalgh, bu yolla Coca-Cola’nın satışları için Çin’i güvenli hale getirdiğini belirtiyor.
ILSI ise Çin’deki de dahil olmak üzere 17 şubesiyle şeffaf ve kâr amacı gütmeyen bir kuruluş olduğunu, gıda sektöründe çalışan bilim insanları, hükümet, akademi ve diğer sektörlerin lobi faaliyetinde ve politika önerilerinde bulunmaksızın birlikte çalışması gerektiğini vurgulayan bir açıklama yaptı. Açıklamada ayrıca BMJ’de yayınlanan makalede adı geçen birçok uzmanın artık ILSI ile ilgisi olmadığı vurgulandı.
