Fransız Basın Ajansı (Agence France-Press, AFP), “Erdoğan, Cumhuriyet’in 100. yılında Atatürk’ün mirasına meydan okuyor” başlıklı bir yazı yayımladı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Türkiye’nin en uzun süre görev yapan lideri olduğunun hatırlatıldığı yazıda, “Erdoğan, ülkeyi kuran adama saygı göstermekle kendi mirasını inşa etmek arasında ince bir çizgide yürüyor” ifadeleri kullanıldı.
AFP’nin analizinde, Erdoğan’ın inşa ettiği yapının, muhaliflerde Türkiye’yi Osmanlı geçmişine döndürme endişeleri yarattığına dikkat çekildi.
Türkiye’deki kutlama tartışmalarına değinilen yazının ilgili bölümünde şu ifadelere yer verildi:
“Devlet televizyonu İsrail’in Gazze’deki savaşını gerekçe göstererek kutlamaları geri çekti. Türkiye’nin doğumgünü kutlamalarında yabancı konukların da eksik olması, bunun Erdoğan’ın katılmak istemediği bir parti olduğu hissini kuvvetlendirdi.”
TRT’nin Cumhuriyetin 100. yılına özel düzenlenecek etkinlikleri, “Gazze’deki insanlık dramı” nedeniyle ileri bir tarihe ertelenmişti.
Kadir Has Üniversitesi’nde akademisyen Soli Özel konuyla ilgili yaptığı açıklamada, “Erdoğan, cumhuriyetin yıldönünümü gerçekten kutlamak istemiyor. İnsanlar mutsuz. Kutlama atmosferi yaratmak için hiçbir şey yapılmadı” dedi.
Atatürk’ün toplumun önemli bir kesimi tarafından, hem I. Dünya Savaşı işgalcilerine karşı hem de padişahın dini muhafazakar yönetimine karşı bir kurtarıcı olarak görüldüğüne dikkat çeken tarihçi yazar Ekrem Işın ise, “600 yıl boyunca hanedanlık tarafından yönetilen bir halk düşünün. Kafasını az da olsa kaldıran herkese vuruluyordu. Korku iklimi vardı. Atatürk, halkın kendi ayakları üzerinde durmasına izin verdi ve onlar hiçbir zaman talep bile etmedikleri haklar tanıdı” diye konuştu.
Atatürk’ün Ayasofya’yı dini olarak tarafsız bir müzeye çevirerek “modern Türklük” vizyonunu ortaya koyduğu öne sürülen yazıda, Erdoğan’ın bu kararı 2020’de tersine çevirerek tarihi yapıyı yeniden camiye çevirdiği hatırlatıldı.
Sabancı Üniversitesi’nden siyaset bilimci Berk Esen, “Erdoğan her önemli siyasi meseleye kendi imzasını atmakla çok ilgileniyor” ifadelerini kullandı.
Gazeteci Barçın Yinanç ise, “Sekülerizm karşıtlığının Erdoğan’ın damarlarında dolaştığını düşünüyorum. Siyasal İslam’ın sekülerizm ve cumhuriyetle bir problemi var. Cumhuriyet’in ikinci yüzyılına Cumhuriyet’le barış içinde olmayan bir hükümetle giriyoruz. Bunu belki de bilinçli olarak yapıyorlar. Çünkü bu durum kutuplaşmayı besliyor” diye konuştu.
Yinanç, Erdoğan’ın pazar günü yapacağı konuşmada 20 yılda 100 yılda yapılandan daha fazlasını yaptıklarını söyleyeceğini belirtti.
AFP’nin yazısında AK Parti tarafından organize edilen cumartesi günkü Filistin mitinginin cumhuriyet kutlamalarını gölgeleyebileceği iddia edildi.
Soli Özel konuyla ilgili, “Bu mitingi gelecek hafta da yapabilirlerdi. Bu yıldönümü, yüz yılda bir geliyor. Hükümetimiz, her zaman cumhuriyet projesine karşı durmuş bir parti hükümeti” değerlendirmesinde bulundu.
