Kimi durumlarda unutmak, hayatı kolaylaştıran, yaşanılan büyük acıları geride bırakmanın çaresi olsa da kimi zaman da günlük hayatımızı aksatacak kadar önemli sorunların habercisi de olabiliyor.
Peki en çok hangi koşullarda, neden ve nasıl unutuyoruz.
Kimi araştırmalar, hatırlama ve unutma bağının günün farklı saatlerinde farklı yoğunluklar gösterdiğine işaret ediyor.
Bilimfili’nde yer alan habere göre, araştırmacılar, farelerde bir gen tespit ederek, bu genin günün farklı saatlerinde hafızanın yenilenmesini yani hatırlanamayan bir bilginin farklı bir saatte hatırlanmasında etkili olduğunu gösterdi. Bu geni takip altına alan bilim insanları, farelerin neden normal olarak uyandıkları andan hemen önce daha unutkan olduklarına nasıl sebep olduğunu da anlamaya çalıştı.
Keşfedilen gen, “hafızanın yenilenmesi” veya bilginin geri çağrılması ile ilişkilendirilmiş ilk gen olma özelliğini taşıyor.
Habere göre, University of Tokyo bünyesindeki Uygulamaları Biyolojik Kimya Bölümü profesörlerinden Satoshi Kida genç dişi ve erkek farelerin hafızalarını test eden araştırmalar sırasında, farelerin bir obje ile temas süresinin hatırlamayı ne kadar etkileyip etkilemediği ölçüldü.
Bilim insanları farklı saatlerde gün içinde aynı nesneyi farelerin hatırlama seviyelerini ölçmek için gösterdi.
Hem sağlıklı farelerde hem de BMAL1 proteinine -bu protein uyanmadan hemen önce düşük seviyelerde ve uyuduktan hemen sonra da yüksek seviyelerde dalgalanma gösteren ve birçok farklı genin protein sentezlemesini regüle eden bir proteindir- sahip olmayan farelerde deneyen araştırmacılar, fareleri normalde uyanacakları saatten hemen önce eğitti ve testi de uyumalarından kısa bir süre sonra gerçekleştirdi ve nesneyi tanıdıkları görüldü. Aynı saatte eğitilen fareler 24 saat sonra test edildiğinde ise objeyi tanıyamadılar.
İki grup farelerde de aynı sonuç kalıpları ortaya çıktı ancak BMAL1 eksiği olan fareler normalde uyanmadan hemen önce unutmaya daha meyilli olarak kaydedildi. Benzer sonuçlar başka bir fareyi tanıyıp tanımamaları üzerinde gerçekleştirildiğinde de elde edildi.
BMAL1 seviyeleri düşükken, yani normalde uyanacakları saatten hemen önce bir şey farelerin kesinlikle bildikleri ve öğrendikleri şeyleri hatırlayamamalarına veya az hatırlamalarına sebep oluyordu.
