Birleşmiş Milletler’e bağlı Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) tarafından 41 ülkede 1,2 milyar çalışanı kapsayan ve çalışma koşullarını inceleyen karşılaştırmalı araştırmaya göre Türkiye’de çalışanların yüzde 60’a yakını haftada 48 saatten fazla çalışıyor. Bu oran AB ülkelerinde yüzde 15, ABD’de yüzde 19 ve Çin’de yüzde 40 seviyesinde bulunuyor. Türkiye’ye en yakın oran ise yüzde 47 ile Uruguay. ILO, haftada 48 saatin üstündeki çalışma süresini “uzun çalışma haftası” olarak nitelendiriyor.
Raporda dikkat çekilen bir başka nokta ise Türkiye’de istihdam piyasasındaki eşitsizlik. Rapora göre erkeklerin işgücüne katılım oranı yüzde 65 iken kadınlarda bu oranın yüzde 28 seviyesinde kaldığı görülüyor. Eşitsizlik bütün sektörlerde gözlemlenirken, erkeklerin her sektörde işgücüne katılım oranı kadınlardan daha fazla.
Erkeklere daha fazla ücret
Türkiye’de kadınların istihdamı daha çok servis sektörü ve satış alanlarında yoğunlaşırken, sağlık ve eğitim alanlarında da kadınların ağırlığı dikkat çekiyor. Rapora göre Türkiye’de erkekler ortalama bin 750 Türk Lirası ücret alırken, kadınlar bin 350 TL alıyor.
Yöneticiler arasında kadınların oranı ise ABD yüzde 41, AB’de yüzde 34 iken Türkiye’de bu oran yüzde 13 seviyesinde. Türkiye’de kadınların erkek yöneticiler tarafından yönetilme oranı ise yüzde 72.
Ücretsiz işlerde yük kadınlarda
Rapora göre erkeklerin yüzde 61’i kadınlardan daha uzun çalışma saatlerine sahip. Ücretsiz yapılan işler kategorisinde ise dünya genelinde kadınlar daha uzun süre çalışıyor.
Kadınların herhangi bir ücret almadan karşılıksız olarak yaptığı ev işi, bakım gibi işler kategorisinde Türkiye günde 330 dakika ile başı çekiyor. Almanya’da bu süre 269 dakika olarak kaydedilirken AB içinde kadınların ücretsiz işlerde çalıştığı sürenin en düşük olduğu ülke 211 dakika ile Finlandiya.
Zaman baskısı
Raporda bir başka dikkat çeken nokta ise Türkiye istihdam piyasasındaki yaş ortalaması oldu. Çalışanların neredeyse yarısının yaşları 15 ile 34 arasında bulunuyor.
İş Kanunu’na göre ülkede haftalık çalışma saati günde 11 saati geçmemek kaydıyla haftada 45 saat seviyesinde.
Rapor ayrıca Türkiye’de çalışanların yüzde 51’inin çalışma sürelerinin dörtte üçü veya daha fazlasını zaman baskısı altında yoğun olarak geçirdiklerini ortaya koyuyor.
ILO raporunda Türkiye’deki çalışma koşullarındaki fiziksel risklere de dikkat çekilerek, istihdam piyasasında daha güvenli bir iş ortamı, standart ve öngörülebilir çalışma saatleri ile iş güvenliği sağlanarak çalışanların memnuniyetlerinin sağlanabileceği belirtildi.
