“How to Disagree: A Beginner’s Guide to Having Better Arguments” (Nasıl İtiraz Edilir: Yeni Başlayanlar İçin Daha iyi Tartışma Yapma Rehberi) adlı bir kitap yazan Timandra Harkness, genel kanının aksine görüşlerine katılmadığınız biriyle tartışmaya girmek bazen olumlu sonuçları ve beklenmedik kazanımları da beraberinde getirebilir.
BBC Türkçe, uzmanlara göre tartışma masasında görüşlerinizi daha iyi savunmak için 11 püf noktayı derledi:
1. Diğerlerinin söylediklerini iyi dinleyin
Tartışmanın en heyecanlı anında kendi meramımız anlatmak adına genellikle diğerlerinin söylediklerini dinelemeyiz. Ancak karşınızdaki kişinin söylediklerini asla göz ardı etmemeniz gerekiyor.
Londra’da bulunan Academy of Ideas’ın Direktörü Claire Fox, “Tartışmada karşı tarafın argümanlarının tamamen geçersiz olduğu ve kabul edilemeyeceği varsayılır” diyor.
Ancak, tartışmada diğer tarafın söylediklerini dinlemek size konuyla ilgili farklı bir bakış açısı ve bilgi sunabileceği gibi kendi pozisyonunuzu da iyileştirmenizi sağlayabilir.
2. Empati yapmaya çalışın
Mesele karşınızdaki insanın neler söylediği değil, aslında ne söylemek istediğini anlamakta yatoypr
King’s College London’dan sinirbilimci Kris De Meyer, “İnsanlar tartışmada bir pozisyon alıp kendilerini sipere sokuyorlar ve bunun sonucunda da tartışma bir kavgayla sonuçlanıyor” diyor.
Uzmanlar, tartışmanın sonuçsuz kalmamasının yolunun ise karşı tarafından ne söylemek istediğini anlamaktan ve empati yapmaktan geçtiğini söylüyor.
3. Karşınızdaki kişinin söylediklerini tekrarlayın
Kris De Meyer, “Görüş ayrılıkları genellikle yanlış anlamalardan dolayı daha da derinleşir” diyor.
Kris De Meyer’e göre, bunu aşmanın yolu karşınızdaki kişi “hah, ben de bunu demeye çalışıyorum” diyene kadar söylediklerini tekrarlayıp doğru anladığınızdan emin olmaktan geçiyor.
4. Çatışma noktasını erkenden keşfedin
İnsanlar çok farklı nedenlerden dolayı birbirleriyle tartışabilir.
İngiltere’de bulunan Loughborough Üniversitesi’nden Sosyal Etkileşim Profesörü Liz Stokoe, “Ortaya çıkan çatışma noktasını çok erken aşamada keşfedin” diyor.
Stokoe, çatışmanın esas nedeni ne kadar erken fark edilirse, çözüm de o kadar kolay olur. Zira insanların görüşleri zaman geçtikçe ve tartışma uzadıkça kemikleşme eğilimi gösterir.
5. Anlaştığınız konuları tespit edin
Tartışmanın olumlu bir sonuçla noktalanması için tartışmaya konu olan uzlaşma ve uzlaşamama alanlarının tespiti büyük önem taşıyor.
Jesus College Cambridge’den Siyaset Felsefesi öğretim görevlisi Clare Chambers, “Eğer temel ilkeler üzerinde uzlaşma sağlayamazsak, o zaman sağlıklı bir tartışma yürütemeyiz” diyor.
6. Konfor alanınızın dışına çıkın
Ay Gallo, iş arkadaşlarına yapıcı tartışmalar yapmalarına yardımcı olan bir iş yeri dinamikleri uzmanı.
Gallo, birlikte çalıştığı kişilere “kendilerini rahatsız hissedecek derecek düşüncelerinin derinine inmelerini” öneriyor.
Gallo’ya göre, insanlar konfor alanlarının dışına çıktıkları ölçüde yaratıcı olur ve farklı görüşlere açık hale gelir.
7. Hiçbir şeyi kişiselleştirmeyin!
Tartışmalar her zaman hakaretlerin havada uçuştuğu noktalara gitmek zorunda değildir. Yapıcı bir tartışma için kişisel hakaretlere asla başvurmamanız gerekiyor.
Washington’da bulunan Brookings Institution’dan araştırmacı Jonathan Rauch, “Tartıştığınız kişinin değil, tartışmanın peşinden gidin” diyor.
8. Duygusal değil, akılcı olun
Dilinizi tutmayı, derin nefes almayı ve tartışmaya akılcı bir şekilde yaklaşmayı deneyin.
Yale Üniversitesi’nden Astronomi Profesörü Deborah Fisher, bilim insanlarının birbirleriyle olan görüş ayrılıklarını yansıtma biçimlerinden çok şey öğrenebileceğimiz görüşünde.
Fisher, “Bilim dünyasında insanlar kendi gerçekleri ve doğrularına duygusal bir şekilde yapışıp kalmaz. Görüşlerini gerektiği durumda değiştirmek için karşı görüşleri de barındıran sağlam tartışmalara izin verirler” diyor.
9. Kendinizden şüphe edin
Brookings Institution’dan Jonathan Rauch, “Kendinizden şüphe etmeyi öğrenin. Haklı olduğunuza net bir şekilde inanıyor olmanız sizi haklı yapmaz. Aksine çok büyük ihtimalle hatalı olabileceğini gösterir” diyor.
Jesus College Cambridge’den Clare Chambers da aynı fikirde: “Yaptığınız varsayımları sorgulayın ve takındığınız tutumun sınırlarını bilin.”
10. Hatalı olduğunuzda kabul edin
Tartışmaların bir parçasını da bazen hatalı olduğunuzu kabul etmek oluşturur.
Küresel inovasyonu destekleyen bir vakıf olan Nesta’nın CEO’su Geoff Mulgan, “Önemli olan bir tartışmayı kaybettikten sonra da yola devam edebilmek. Gerçek cesaret ve olgunluk burada yatar. Bir konuda hatalı olduğu için kimse kendini kötü hissetmemeli” diyor.
11. Zaferinizi zarif bir şekilde yaşayın
Ve son olarak, önemli olan bir tartışmayı nasıl kazanacağınızı bilmek ve bu zaferinizi zarafetle karşılamak.
Kaybetmeyi hazmetmek başka bir şey ama kazanmayı bilmek de çok önemli.
Uzmanlar, tartışmanın istediğiniz gibi sonuçlanması halinde karşı tarafı aşağılamadan, vakur ve olgun bir şekilde davranmak gerektiğini söylüyor.
