İktidar, Türkiye’nin deniz yetki alanları başta olmak üzere tüm denizlerde petrol ve doğalgaz dahil çeşitli arama ve araştırmalar yapmak üzere inşa edilen Oruç Reis araştırma gemisinin devlet tarafından işletilmesi yerine “hizmet alımı” ile özel sektöre “işlettirilmesini” tercih ediyor. Geminin işletiminden sismik operasyon ve işbaşı eğitimlerine, “takip gemisinden, koruma gemisine” kadar bütün faaliyetleri için “hizmet alımı” yolu izleniyor.
Hemen hemen her alanda “hizmet alımını” tercih eden AKP iktidarı, Oruç Reis için de aynı yöntemi kullanıyor. Bugüne kadar Oruç Reis için birçok “hizmet alım” ihalesi yapıldı.
Süresi biten hizmet alım ihaleleri yenileniyor. Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü (MTA), 19 Ağustos 2020’de Oruç Reis Araştırma Gemisi 2B/3B Sismik Operasyon ve İşbaşı Eğitim Hizmeti almak için ilana çıktı.
731 günlük hizmet alımı ihalesi
Cumhuriyet gazetesinin haberine göre; işin süresi bir yıl olarak belirlendi. 23 Mart’ta bu kez Oruç Reis araştırma gemisi için “takip gemisi hizmet alımı” ilanına çıkıldı. Bu işin süresi de bir yıl olarak belirtildi. 28 Mayıs’ta ise Oruç Reis’in işletilmesi için ilana çıkıldı.
İlana göre geminin işletilmesi “hizmet alımı” ile yapılacak. İşin süresi 731 gün olacak. İhale, 11 Haziran’da gerçekleştirilecek. İsteklilerde son 5 yıl içerisinde en az bir yıl boyunca 70 metreden veya 4 bin 500 grostondan büyük araştırma gemisi, yük gemisi veya yolcu gemisi işletmiş olması şartı aranacak.
İhaleye yabancılar da katılacak
İhaleye yabancı istekliler de katılabilecek. MTA son olarak 1 Haziran’da bu kez Oruç Reis araştırma gemisi için “koruma gemisi hizmet alımı” ilanına çıktı. Bu ihale de 16 Haziran’da yapılacak. İşin süresi yine 731 gün. Bu ihale de diğerlerinde olduğu gibi yerli ve yabancı tüm isteklilere açık.
İhalelerin tamamı ceza ve yasaklamalarla ilgili konular hariç Kamu İhale Yasası ile Kamu İhale Sözleşmeleri Yasası kapsamı dışında bulunuyor. Açık ihale usulü ile gerçekleştirilecek ihalelerde, idare tarafından yeterlik değerlendirmesinde “ekonomik ve mali yeterliğe” ilişkin kriter ise öngörülmedi.
“Kendimiz yaparsak daha pahalıya gelecek” savunması yapılıyor
Makina Mühendisleri Odası Enerji Çalışma Grubu Başkanı Oğuz Türkyılmaz, Oruç Reis dışında aralarında Fatih’in de bulunduğu derin sondaj gemilerinde de hizmet alımı yoluna gidildiğine dikkat çekti.
Yıllardır hızlandırılmış eğitim verilerek sismik gemilerde çalışacak personelin eğitilmesi gerektiğini söylediklerine işaret eden Türkyılmaz, “Ancak siyasi iktidarın polikası genel olarak bu. Her türlü hizmet dışarıdan hizmet alımı yöntemiyle gerçekleştiriliyor. ‘Kendimiz yaparsak daha pahalıya gelecek, hizmet alımı ile daha ucuza geliyor’ savunması yapılıyor. Aslında birtakım şirketler para kazansın diye yapılıyor. Oysa kamu bunu yapabilir” dedi.
