12 Mart Cuma günü alınan kararı kamuoyuna duyuran MHP lideri Devlet Bahçeli, son kararın “sızdırma” olduğunu iddia etmiş ve zamanlamasının “maksatlı” olduğunu savunmuştu.
Muhalefet partileri CHP ve İYİ Parti ise, MHP lideri Bahçeli’yi hedef alıyor. Tartışmanın nasıl başladığını ve bugün neler konuşulduğunu derledik.
Öğrenci Andı nasıl kaldırıldı?
2013: Dönemin başbakanı Recep Tayyip Erdoğan’ın açıkladığı 30 Eylül 2013’te “Demokratikleşme Paketi” sonrası, 8 Ekim 2013 tarihinde yapılan yönetmelik değişimi ile yürürlükten kaldırıldı. Türk Eğitim-Sen, birkaç gün sonra iptal istemiyle Danıştay’a dava açtı.
2018: Türk Eğitim-Sen’in açtığı davada ilk karar beş yıl sonra çıktı. Danıştay 8. Dairesi’nin, oy çokluğu ile aldığı kararda, and metninde, “Anayasa’da anlamını bulan kavram ve ilkeler olduğu” gibi gerekçelerle, oy çokluğuyla düzenleme iptal edildi ve yeminin yeniden okutulmasının önü açıldı. Cumhurbaşkanı Erdoğan bu kararı o günlerde, “Bizim andımız İstiklal Marşımızdır ve İstiklal Marşımızla beraber yolumuza devam ediyoruz” sözleriyle eleştirmişti.
2021: Milli Eğitim Bakanlığı’nın 2018 yılındaki bu karara ilişkin yaptığı itirazın, geçen Cuma günü Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu tarafından karara bağlandığı MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli tarafından kamuoyuna duyuruldu.
MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, Danıştay’ın kararını “bu yanlıştan dönmeli” ifadesiyle eleştirdi ve “Öğrenci Andı kararı pimi çekilmiş bir bombadır” mesajını paylaştı.
Bahçeli, kararın kamuoyuna yansımasının da zamanlaması açısından “tuhaf” olduğunu savundu ve şu ifadeleri kullandı:
“Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu tarafından Şubat ayında bu kararın alındığı, ne var ki halen imzalanmadığı anlaşılmıştır. Türkiye’nin milli birlik ve diriliş ruhunun zirveye tırmandığı bugünlerde, medyaya sızdırılan, üstelik henüz imzalanmamış olan Öğrenci Andı aleyhine alınan karar milletimizde büyük bir huzursuzluğa ve kaygıya yol açmıştır”
Devlet Bahçeli, “maksatlı bir sızdırma” olduğunu iddia ettiği karara parti olarak karşı olduklarını da kaydetti.
Siyasi parti liderleri karar için ne diyor?
CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, Salı günü grup toplantısında MHP lideri Bahçeli’ye seslenerek, “Andımızın okunmasını istiyorsan, bizim gibi, yapacağın basit bir şey var. Açarsın Erdoğan’a telefon. ‘Bu And okunmadan kusura bakma bir daha bir araya gelemeyiz, ben ülkemi bayrağımı seviyorum, andımızın okunmasını istiyorum’ dersin. Yapar mı? Göreceğiz” dedi.
Kılıçdaroğlu, “Andımızı kim kaldırdı? Cumhur İttifakı kaldırdı. Eğer Sayın Bahçeli, Erdoğan’ı değil de Danıştayı muhatap alıyorsa, muhatap aldığı yer yanlıştır… Sen kalkmışsın Erdoğan’ı değil Danıştayı suçluyorsun” ifadeleri ile Bahçeli’yi hedef aldı.
İYİ Parti’nin Çarşamba günü yaptığı Meclis Grup Toplantısı da kürsüde öğrenci andının okunmasıyla başladı.
Genel Başkan Meral Akşener, grup toplantısında yaptığı konuşmada Bahçeli’yi hedef alarak, “Danıştay kararına rağmen 3 yıldır ortağına “Andımız”ı okutun diyemeyenler şimdi çıkmışlar bu karara isyan ediyormuş gibi yapıyorlar. Allah kimseyi böyle yoldan çıkarmasın.” dedi.
Gelecek Partisi Genel Başkanı Ahmet Davutoğlu da Öğrenci Andı’nın “tek parti döneminin tektipleştirici sloganlarından” olduğunu savunarak tartışmanın yeniden gündeme gelmesini eleştirdi.
Davutoğlu bu paylaşımı sonrası Twitter’da trend listesine girdi.
Milletimizin ortak vicdanı ve sözü olarak İstiklal Marşı varken tek parti döneminin tektipleştirici sloganlarına ihtiyaç yoktur.
— Ahmet Davutoğlu (@Ahmet_Davutoglu) March 16, 2021
Cumhurbaşkanı Erdoğan, andın kaldırılmasını nasıl savunmuştu?
AKP cephesinde ise bu tartışma ekseninde henüz üst düzey bir açıklama yapılmış değil.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Başbakan olduğu 2013 Eylül ayında, Demokratikleşme Paketi’ni açıklarken, Öğrenci Andı ile ilgili şu ifadeyi kullanmıştı:
“Bu uygulama zaman zaman kaldırıldı, metin değişikliğe uğradı. 12 Mart ve 12 Eylül’de, bireysel girişimler neticesinde bu uygulama devam etti. Geçen yıl, ortaokullarda bu uygulamayı kaldırmıştık. Şimdi de, ilkokullarda bu uygulamaya son veriyoruz”
Erdoğan konunun 2018 tarihinde yine gündeme gelmesi sonrası ise şu şu ifadeleri kullanmıştı:
“Metne baktığın zaman, bu metin içerik itibarıyla bu milletin kendisini, bu milletin kültür, medeniyet anlayışını ortaya koyan bir metin değil. Bizim andımız, İstiklal Marşımızdır ve İstiklal Marşımızla beraber yolumuzla devam ediyoruz.”
