Fiilen ikiye bölünmüş olan Kıbrıs’ta sorunların çözümü için İsviçre’nin Cenevre kentinde Salı günü gayrı resmi görüşmeler başladı. Birleşmiş Milletler (BM) öncülüğündeki görüşmelere adadaki tarafların yanı sıra garantör ülkeler olan Türkiye, Yunanistan ve İngiltere de katılıyor.
Bu görüşmelerin öncekilerden farkı ise Türkiye’nin de tam desteğini alan Kuzey Kıbrıs’ın federasyonu değil, “iki devletli” çözümü istiyor olması. Ancak görüşme masasının diğer tarafındaki Yunanistan ve Rum yönetimi, çözüm modelinin “federasyon” olduğunu savunuyor. Rum yönetimi Türk hükümeti ve Kuzey Kıbrıs’ın “iki devletli çözüm” önerisini kabul etmiyor.
Görüşmeler sürerken Kıbrıs Türk tarafı, “Sürdürebilir bir anlaşma için Kıbrıs Türk tarafının önerisi” başlığıyla 6 maddelik önerisini BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’e sundu. Öneride “iki devletli” çözümün altı çiziliyor.
DW Türkçe’ye konuşan Kuzey Kıbrıs müzakere heyetinden Prof. Dr. Hüseyin Işıksal, görüşmelerden asıl sonucun bugün çıkacağını söyledi ancak şu ana kadar görüşmelerde “olumlu hava olmadığını” belirtti.
Işıksal, “daha sağlıklı bir değerlendirme” için ise bugün açıklanması beklenen sonuç bildirgesine işaret etti.
Kıbrıs Türk tarafının Guterres ile yaptığı görüşmelerin “olumlu” geçtiğine değinen Işıksal, “Hiçbir şekilde bize federal çözüm dayatılmadı. Bunun altı çizilmedi. Yeni fikirlere açık olunduğu deklare edildi. Argümanlarımız sabırla dinlendi ve Guterres kendi kişisel görüşü olarak da bizim haklı olduğumuzu söyledi” ifadelerini kullandı.
Cumhurbaşkanı Ersin Tatar’ın diplomasi özel danışmanı da olan Hüseyin Işıksal, artık “BM parametrelerinin genişlemesi gerektiğine” vurgu yaparak şöyle konuştu:
“Bu parametrelerin içine de egemen eşitlik ve eşit uluslararası statünün girmesi gerektiğini BM nezdinde kayda geçirdik. Bundan dolayı bizim açımızdan başarılı olduğunu söyleyebilirim. Artık alternatif fikirlere ihtiyaç var.”
Çözüm önerilerinin “en makul ve ideal çözüm” olduğunu savunan Işıksal, Rum tarafına, “Rum tarafı bizim çözüm önerimizi eğer sağ duyulu bir şekilde değerlendirebilirse, biz, hem Kıbrıslı Türklerin hem Kıbrıslı Rumların hem de bölge ülkelerin bu çözüm önerisinden faydalanabileceğini düşünüyoruz” açıklamasını yaptı.
Guterrese sunulan 6 maddelik öneri
Görüşmeler sürerken Kıbrıs Türk tarafının BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’e sunduğu 6 maddelik önerinin basına sızması gerginlik yarattı.
“Sürdürebilir bir anlaşma için Kıbrıs Türk tarafının önerisi” başlığıyla sunulan öneride, adadaki “iki devlet” arasında “eşit egemenlik ve eşit uluslararası statü” vurgusu yapıldı.
Görüşmeler sonrası gazetecilere konuşan Rum lider Nikos Anastasiadis, Türk tarafının sunduğu önerisi listesinin “hayal kırıklığı” olduğunu söyledi.
Anastasiadis ayrıca, BM Genel Sekreteri Guterres’e pozisyonlarını yazılı olarak sunacaklarını da belirtti.
Kıbrıs’ta çözümün anahtarı: İki devlet mi? Federasyon mu?
Şubat ayındaki AKP grup toplantısında “Artık iki devletli çözümden başka bir çıkış yolu kalmamıştır” ifadelerini kullanan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, “ister kabul edersiniz ister etmezsiniz, artık federasyon mederasyon diye bir şey yok” sözüyle Türk tarafının görüşünü ortaya koymuştu.
Rum tarafı ise Türk tarafının “iki devletli” çözüm önerisini reddediyor.
Salı günü başlayan Cenevre görüşmeleri bugün son bulacak. Sonuç bildirgesinde yer alacak ifadelerin gelecek görüşmeler için de bir sinyal olması bekleniyor.
KAYNAK: DEUTSCHE WELLE TÜRKÇE – ADNAN AĞAÇ
