Aralık 2018’de, “Bir rüya gerçek oluyor” denilerek Cumhurbaşkanı ve AKP Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan‘ın imzasıyla kurulan, ancak beklenilen hedefleri gerçekleştiremeyen Türkiye Uzay Ajansı’nın (TUA), ihalelerde mevzuata uygun davranmadığı belirlendi. İdarenin doğrudan teminle gerçekleştirilen alımlarda yüklenici ile sözleşme imzalamadığı ve kanunda belirtilen yasal parasal limiti aştığı ortaya çıktı.
Erdoğan, 9 Şubat 2021’de düzenlenen Milli Uzay Programı’nda yaptığı konuşmada, “Türkiye’nin uzay yolculuğundaki 10 hedefini” paylaştı. TUA’ya verilen görevler arasında, “2023 yılında Ay’a sert iniş” de yer alsa da kurumun performans programı, Ay’a sert iniş takviminin sarktığını ortaya koydu.
BirGün’den Mustafa Bildircin‘in haberine göre; Sayıştay’ın TUA’da yaptığı incelemeler ise kurumun ihaleleri de mevzuata uygun gerçekleştiremediğini gözler önüne serdi. Kurumun Kamu İhale Kanunu’na aykırı işlemler yaptığı tespit edildi.
TUA’ya doğrudan temin yoluyla alınan ve teslimi belli bir süreyi gerektiren hizmet alımları ile ilgili işlerin bir kısmında sözleşme düzenlenmediği görüldü. Sayıştay denetçileri, işten doğabilecek hukuki anlaşmazlıkların önüne geçilmesi amacıyla sözleşme doğrudan temin yoluyla yapılan alımlarda sözleşme imzalanması gerektiğini belirtti.
Öte yandan TUA’nın, doğrudan temin ve pazarlık yöntemiyle yaptığı alımlarda yasal limitleri aştığı da kaydedildi. Kurumun, mevzuatta öngörülen yüzde 10’luk sınırı aşmasına karşın aşılan kısım için Kamu İhale Kurumu’ndan uygun görüş almadığı anlaşıldı. 2022’de 4 milyon 968 bin TL’lik ödeneği bulunan TUA’nın, 591 bin 847 TL’lik pazarlık ve doğrudan temin yöntemiyle alım yaptığı bildirildi. Sayıştay denetçileri, Uzay Ajansı’na pazarlık ve doğrudan temin yöntemiyle alınan 95 bin 47 TL tutarındaki alımın yasal limitin üzerinde olduğunu belirterek kurumu, “Kanun’a uygun davranın” diye uyardı.
