Saray kabinesinin milletvekillerinin yazılı soru önergelerine süresi içinde cevap verme oranları, 23’üncü yasama dönemi itibarıyla büyük oranda düştü.
Birgün’den Mustafa Bildircin’in haberine göre, bakanların hesap verme sorumluluğundan giderek uzaklaştığını ortaya koyan verilere göre, süresi içinde cevaplandırılan yazılı soru önergesi sayısında yüzde 15 oranı dahi yakalanamadı. Çarpıcı tablo, TBMM Başkanlığı’nın istatistikleri ile ortaya konuldu.
Türkiye, Temmuz 2018’de Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne geçti. Yeni sistem ile birlikte TBMM de asıl işlevinden giderek uzaklaştı. Yasama faaliyetlerinin etkisi hemen her yıl daha da azaldı. Meclis, yalnızca AKP’nin kanun teklifleri ile uluslararası anlaşmaların geçirildiği yer halini aldı.
HESAPTAN KAÇINMA
TBMM’de, yasama organının yürütmeyi denetlemesi açısından kritik önemi bulunan yazılı soru önergelerine yönelik veriler, “Saray kabinesi hesap vermekten kaçıyor” eleştirilerinin haklılığını gözler önüne serdi. TBMM kayıtlarına göre, 23 Temmuz 2007 ile 23 Nisan 2011 tarihleri arasını kapsayan 23’üncü Yasama Dönemi’nde bakanların soru önergelerine süresi içinde yanıt verme oranı yüzde 49 iken, süresi içinde yanıtlanan soru önergelerinin oranının, 28’inci Yasama Dönemi itibarıyla yüzde 14’e kadar gerilediği öğrenildi.
BAKANLARA SÜRE YOK
Denetim mekanizmalarının zayıfladığını ve TBMM’nin etkinliğinin giderek azaldığını ortaya koyan soru önergelerinin yanıtlanma oranında yıllara göre yaşanan düşüş de dikkati çekti. 2007-2011 dönemini kapsayan 23’üncü dönemde yüzde 49 olan soru önergelerinin süresi içinde cevaplanma oranı, dönemlere göre şöyle sıralandı:
24’üncü dönem (Haziran 2011-Nisan 2015): Yüzde 22
25’inci dönem (Haziran 2015-Ekim 2015): Yüzde 7
26’ncı dönem (Kasım 2015-Mayıs 2018): Yüzde 11
27’nci dönem (Temmuz 2018-Nisan 2023): Yüzde 13
28’inci dönem (Haziran 2023): Yüzde 14
AKP’LİLER KAYITSIZ
İstatistikler, AKP’li milletvekillerinin bakanlıkların faaliyeti hakkındaki kayıtsızlığını da gözler önüne seriyor. Haziran 2023 ile Kasım 2024 döneminde TBMM Başkanlığı’na sunulan toplam 18 bin 350 soru önergesinden yalnızca 38’inin AKP’li milletvekillerince verildiği belirtiliyor. Soru önergelerinin partilere göre dağılımı şöyle kaydediliyor:
CHP: 7 bin 310
HDP: 4 bin 830
İYİ Parti: 2 bin 256
Yeşiller ve Sol Gelecek Partisi: 2 bin 188
MHP: 190
KAYNAK: BİRGÜN – MUSTAFA BİLDİRCİN
