IPSOS, 29 ülkede “2023 Eylül Tüketici Güven Endeksi, Dünyanın Endişeleri” araştırmaları gerçekleştirdi. Katılımcılara, “Türkiye’nin en önemli sorunu nedir? Tüketici güven endeksi ne durumda? Dünyanın endişeleri neler? Toplumların yaşadıkları ülkelerde ilk üç sıraya yerleştirdikleri en çok endişe duydukları konular neler? Türkiye’nin ekonomisinden memnuniyeti ne durumdadır? Beklentiler ne yönde? Döviz kuru beklentileri nasıl? Enflasyona yönelik beklentiler ne durumda? İşsizlik ile ilgili beklentiler de durum ne? Kişisel harcamalara yönelik beklentiler ne?” soruları yöneltildi.
29 ülkede yapılan araştırmada güven endeksi sıralamasında sondan üç ülke; Türkiye %32.0, Arjantin 33.1 ve Macaristan 35.1 oldu.
Araştırmada Türkiye’nin en önemli sorunu olarak “ekonomi” gelirken bunu “göçmen” yanıtı takip etti.
“Ülkenizde sizin en çok endişe durduğunuz 3 konu ne?” sorusuna verilen yanıtlar sırasıyla; “Enflasyon”, suç”, “yoksulluk ve sosyal eşitsizlik”, “işsizlik”, “finansal/siyasi yolsuzluk” oldu.
Türkiye ekonomisinden memnuniyet anketinde de eylül 2023 itibariyle “kötü” diyenlerin oranı yüzde 78 oldu. “Ne iyi ne kötü” diyenler ise yüzde 15.
Döviz kurunda da katılımcıların yüzde 67’si “artacağı”, yüzde 13’ü “düşeceği” beklentisi içinde.
Enflasyona yönelik beklenti ise şöyle: Yüzde 75 “çok artacak; yüzde 11 oldukça azalacak”, yüzde 14 aynı kalacak.”
Ipsos Türkiye CEO’su Sidar Gedik verilerle ilgili şu değerlendirmelerde bulundu:
“Takip ettiğimiz ekonomik göstergelerin bazılarındaki değişimlerin yeni bir trend başlangıcı olmadığını eylül sonuçları ile görmüş olduk. Örneğin Ipsos’un Dünya’nın Endişeleri Araştırması’na katılanların enflasyona dair endişe seviyesi Ağustos’ta 1 puan gerilemişti, ancak Eylül’de yeniden 1 puanlık yükseliş gördük. Global endişeler arasında ilk sırada olan enflasyon acaba bu konumundan uzaklaşmaya başlamış olabilir mi sorumuzun cevabını da almış olduk. Enflasyon birçok ülkenin en büyük endişesi olmaya devam ediyor. Enflasyona dair en yüksek endişe seviyesi Arjantin’de, ülkemiz ise bu konuda dördüncü sırada yer alıyor.
Ipsos’un 29 ülkede ölçtüğü tüketici güveni sıralamasında Türkiye Ağustos’ta en son sıraya düşmüştü, eylülü de maalesef en son sırada kapattık. 29 ülke ortalaması 47,6 iken bizim tüketici güveni endeks değerimiz 32 oldu. Düşük endeks değerini TÜİK ölçümünde de görmeye devam ediyoruz. Henüz ısınma ve enerji masraflarının hane bütçelerini zorlamaya başlamadığı aylardayız. Bu koşullarda da ülkenin en önemli sorunu olarak ekonomi dile getiriliyor, enflasyonun yükselmeye devam ettiği şu dönemde bunun kış aylarında daha da ağır hissedilen bir sorun olması şaşırtıcı olmaz.
Ülke ekonomisinden memnun olanların oranı yüzde 4 seviyesinde, yani neredeyse hiç kimse memnun değil. Döviz kurunun seyrine, işsizlik oranın akıbetine dair beklentiler olumsuz olmaya devam ediyor. Yaşam standardındaki gerilemeye, kişisel harcamaların artacağına dair negatif beklentilerde bir dip noktayı görmüş olabiliriz. Ancak diğer tespitlerin de ışığında bu dip noktanın artık olumluya doğru bir dönüş anlamına geldiğini düşünmüyorum. Bundan ziyade artık gidilecek daha da kötü bir seviyenin zorluğundan ileri geldiği fikrindeyim. Bir süre daha ufak iniş çıkışlar ile bu dip seviyelerde kalmaya devam edeceğiz gibi görünüyor.
