Çalıştığı halde girişi yapılmayan, sigortaya girişi geç bildirilenler için emeklilik mümkün. Sigortasız çalışanlar sadece hizmet davası değil kıdem, ihbar, ücret, fazla mesai ve kullanılmayan izin ücreti gibi işçilik alacakları için iş mahkemesine dava açabiliyor.
Çalıştığı halde girişi olmayan, geç bildirilen binlerce kişi, Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) yasasından yararlanabilmek için iş mahkemelerine başvurdu.
Sabah’ın haberine göre, sigorta girişi 8 Eylül 1999 öncesi olmasına karşın primi yatırılmayanlar dava açarken, İş Kanunu’ndaki bazı detaylar hem emeklilik kapısı açıyor hem de geliri artırıyor. Çalıştığı halde işe başlangıcı bildirilmeyen ya da geç bildirilen de dava açma hakkına sahip bulunuyor.
Örneğin 1996’da işe başlamasına karşın Kurum’a bildirimi yapılıp da ilk primi ödemesi Kasım 1998’de başlatılan başlangıç tarihinin düzeltilmesini talep edebilir, olumsuz yanıt gelmesi durumunda da hizmet davası açabilir. Bu sürelerin belgeyle ispatlanması durumunda zaman aşımı süresi işletilmiyor.
Arabulucuya gitmek gerekli
Bu şekilde sigortasız çalışanlar sadece hizmet davası değil kıdem, ihbar, ücret, fazla mesai ücreti, kullanılmayan izin ücreti gibi işçilik alacakları için iş mahkemesine dava açabiliyor. Hem hizmet tespiti hem alacaklar için iki ayrı dava açılması gerekiyor. Ekim 2018’den itibaren başlayan yeni uygulama nedeniyle işçilik alacakları için dava açmadan önce arabulucuya gitmek gerekiyor.
İş Kanunu’na göre emekliliği öne çekecek, EYT kapsamına girmeyi sağlayacak bazı soruların yanıtları şöyle:
* Sigortasız çalıştığı dönemi belgeleyenler için de zaman aşımı süresi uygulanıyor mu?
Yüksek yargının bu konuda çalışan lehine birçok kararı bulunuyor. Aylık sigorta primleri bildirgesi 4 aylık sigorta primleri bordrosu, sigortalı hesap fişi gibi belgeleri sunan çalışanlar için zaman aşımı söz konusu olmuyor. Girişi olup da sigortası yatırılmayanlara ilişkin giriş bildirgesinin verilmiş olması zaman aşımını kaldırıyor.
* Memur olmadan önce çalıştığım süreleri hizmete ekletebilir miyim, derecemi etkiler mi?
Ekletebilirsiniz. Hizmet dökümü alarak başvuruda bulunabilirsiniz. Başvuru sonrası hizmet süreleri, nerede hizmet verdikleri incelenerek SGK ile yapılan yazışmalar sonucunda hizmetler birleştirilir. Emekli olmadan önce çalışma sürelerini birleştirerek prim günü sayılarını arttırabilirler. Birden fazla kurumda yapılan çalışmaların birleştirilmesi hizmet puanını artırır, kademe, dereceyi, prim kesintilerini etkilemez. Sağlık koşulları ya da teknik şartlar kişilerin başvuru yapmasına engel oluyorsa yasal varisler de başvuru işlemini gerçekleştirebilir. Vefat durumunda hak sahipleri de birleştirme talep edebilir.
* Mart 1997’de işe başlamama karşın sigorta girişim Kasım 1999’dan sonra yapıldı. Bu dönemde çırak olduğum iddia ediliyor, dava açarsam EYT’den yararlanabilir miyim?
Mart 1997’de işe başlamanıza karşın adınıza prim yatırılmadıysa iki yolla hakkınızı arama imkânınız bulunuyor. Birincisi Sosyal Güvenlik Kurumu’na başvurarak sigorta başlangıç talebinin düzeltilmesi yönünde talepte bulunabilirsiniz. Olumsuz yanıt gelmesi durumunda hizmet davası açabilirsiniz. Bunun için çalıştığınız iş yerinde en az bir ya da iki şahit göstermeniz gerekiyor. Sigorta yapılıp primlerin yatırılmadığının denetmen, müfettişlerce yapılan incelemede delillerin ortaya konması durumunda da zaman aşımı süresi işlemiyor
