Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), hanehalkı nihai tüketim harcamaları üzerinden 2019’a ait satın alma gücü paritesini açıkladı.
Buna göre Türkiye’nin 2019 yılı sonuçlarına göre tüketim mal ve hizmetlerine ilişkin fiyat düzeyi endeksi 47 oldu.
Fiyat düzeyi endeksi, ülkelerin ulusal para birimlerinin karşılaştırmalı olarak döviz kuruna göre alım gücünün göstergesi.
Bir ülkenin fiyat düzeyi endeksi 100’den büyük ise bu ülke karşılaştırıldığı ülke grubu ortalamasına göre “pahalı”, 100’den küçük ise bu ülke karşılaştırıldığı ülke grubu ortalamasına göre “ucuz” olarak ifade ediliyor.
En pahalı üç ülke: İsviçre, İzlanda, Norveç
Dolayısıyla bu değer, 27 Avrupa Birliği (AB) ülkesi genelinde 100 Euro karşılığı satın alınan aynı mal ve hizmet sepetinin, Türkiye’de 47 Euro karşılığı Türk Lirası ile satın alınabileceğini gösteriyor.
Karşılaştırmalar, 27 AB üyesi ülke, 3 Avrupa Serbest Ticaret Birliği (EFTA) ülkesi (İsviçre, İzlanda ve Norveç), 5 aday ülke (Türkiye, Makedonya, Karadağ, Sırbistan ve Arnavutluk), 1 potansiyel aday ülke (Bosna-Hersek) ve Birleşik Krallık’ı kapsıyor.
Buna göre tüketim mal ve hizmetlerinde en pahalı ülke 162 seviyesindeki endeksiyle İsviçre. İsviçre’yi 154 ile İzlanda, 150 ile Norveç, 141 ile Danimarka takip ediyor.
Türkiye’de elektroniğin fiyatı Avrupa ile aynı
Türkiye tüketim mal ve hizmetleri açısında 37 ülke arasında en ucuzu. Ancak bu durum farklı alt gruplarda değişiyor.
Örneğin Türkiye’nin motorlu araçlar, motosiklet ve bisikletleri kapsayan “kişisel ulaşım araçları” kategorisindeki endeksi 106, ki bu Türkiye’nin en yüksek fiyat endeksi.
Kişisel ulaşım araçlarının en pahalı olduğu altı ülke, Danimarka (138), Norveç (131), Hollanda (121), İzlanda (121), İrlanda (114) ve Portekiz(108). Finlandiya, Türkiye gibi 106 fiyat endeksi değerine sahip.
Türkiye’nin en pahalı ikinci ürün grubu ise 99 endeks değeriyle tüketici elektroniği.
Yani AB ülkeleri genelinde 100 Euro karşılığı satın alınan televizyon, ses ve görüntü kaydeden ve oynatan cihazlar, bilgisayar vb. ürünler, Türkiye’de 99 Euro karşılığı Türk Lirası ile satın alınabiliyor.
Bu değer, mal ve hizmetlerin en pahalı olduğu İsviçre’de de 100. Listenin en tepesindeki İzlanda’da 134, ikinci sıradaki Sırbistan’da 113 ve Norveç’te 112.
Türkiye’de en ucuz olan iki ürün grubu ise 45 değeri ile giyim. Gıda ve alkolsüz içecek fiyat endeksi 74 olan Türkiye, bu kategoride en ucuz dördüncü ülke. Türkiye’yi Polonya, Romanya ve Kuzey Makedonya izliyor.
Ürün ucuz ama gelir düşük
Bu verileri kişi başına düşen milli gelir ile kıyaslarsak, Türkiye İstatistik Kurumu’nun verilerine göre Türkiye’de kişi başına düşen reel gayrisafi milli hasıla 2006-2018 arası 11 bin 200 eurodan 19 bin 700 euroya çıktı. 2013’te bu miktar 16 bin 300 euroydu.
İsviçre’de ise kişi başına düşen milli gelir 37 bin 100 eurodan 48 bin 100 euroya kadar yükseldi.
İki ülkeyi gelir seviyesine göre kıyaslarsak;
İsviçre’de 48 bin 100 euro geliri olan biri gelirinin yüzde 0,34’ünü nihai tüketim harcamalarına, bir o kadarını gıda ve alkolsüz içeceğe, yüzde 0,21’ini kişisel ulaşım ile yine yüzde 0,21’ini teknolojik ürünlere harcayabiliyor.
Türkiye’de ortalama 19 bin 700 euro kazanan biri ise gelirinin yüzde 0,24’ünü nihai tüketim harcamalarına, yüzde 0,38’ini gıda ve alkolsüz içeceğe, yaklaşık yüzde 0,50’şerini de kişisel ulaşım araçları ve teknoloji ürünlerine harcıyor.
