Uluslararası Para Fonu’nun başta ABD’nin katkısıyla üye ülkelere özel çekme hakları (SDR) sistemi üzerinden toplam 650 milyar dolar değerinde IMF fonu aktarması, yüzde 0,98 kotaya sahip TCMB’nin döviz rezervine de yaklaşık 6,4 milyar dolar ekleyebilir. Mevcut kota doğrultusunda TCMB brüt rezervlerinde SDR üzerinden 1 milyar 576 milyon dolarlık IMF parası bulunuyor.
IMF kredilerinin aksine herhangi bir koşul bulunmayan SDR çekme hakları, uzmanlara göre pandemi nedeniyle döviz rezervlerinde erime yaşayan Türkiye gibi ülkeler için önemli bir finansal katkı sağlayabilir.
Görüşmeleri hala süren yeni fonun haziranda duyurulması öngörülüyor. Bir SDR halen 1,418 ABD dolarına ve 11,58 TL’ye denk durumda. Öte yandan özellikle düşük gelirli ülkelere destek olması gereken SDR’de en yüksek kotaların en zengin ülkelere ayrılmış olması nedeniyle eleştiriler de yapılıyor.
Ayrıca bugün bahar toplantıları başlayacak IMF ve Dünya Bankası’nın salı günü (yarın) yeni ekonomik büyüme tahminlerini açıklaması bekleniyor.
Swap hariç net rezerv ekside
TCMB’nin şu an 90,9 milyar dolarlık brüt rezervi bulunuyor. Bundan bankaların TCMB’de zorunlu karşılık olarak tuttukları döviz ve altınlar başta olmak üzere bazı yükümlülükler çıkarıldığında 12,8 milyar dolarlık net rezerve ulaşılıyor.
TCMB’nin yurt içi ve yurt dışındaki bankalardan belirli bir süreliğine swap (takas) ile ödünç aldığı döviz ve altınlar 26 Mart itibarıyla 60 milyar dolar seviyesinde. Bu rakam da çıkarıldığında TCMB’nin net rezervi şu an eksi (-) 47,2 milyar dolarla tarihi dip seviyelerde bulunuyor.
Son iki yılda TCMB rezervlerinden 130 milyar doların, gayri resmi yollardan kur artışını yavaşlatmak adı altında harcanması, siyaset ve ekonomi gündemlerinde ilk sıralarda yer alıyor.
SDP nedir?
SDR (özel çekme hakları), IMF tarafından üye ülkelerin resmi rezervlerini takviye etmek amacıyla yaratılmış uluslararası bir rezerv para. 182,6 milyarlık kısmı 2009’da küresel finans krizinin hemen sonrasında olmak üzere toplamda 204,2 milyar SDR’lık rezerv tahsisi yapıldı. SDR’ın değeri, ABD doları, euro, Çin yuanı, Japon yeni ve İngiliz sterlinin farklı ağırlıklarda alındığı bir sepetle hesaplanıyor.
