Türkiye’nin 1 Haziran itibariyle normalleşme sürecine girmesi, şehirlerarası seyahat yasağının kaldırılmasının ardından otobüs firmalarının yeni sürece nasıl adapte olacağı da merak konusu.
1962’den bu yana faaliyetlerini sürdüren, geçen yıl mahkemenin hakkında iflas kararı vermesinin ardından “özel izinle” yola devam etmeye başlayan Pamukkale’nin Genel Müdürü Mustafa Özdalgıç, yeni dönemi Milliyet’ten Derin Gökçe’ye anlattı.
İki buçuk aydır kontak kapatmış halde beklediklerini söyleyen Özdalgıç, “Tabiri caizse şu an değirmende su yok. Değirmene su gelmesi lazım” dedi ve yeni normalde 200 şubenin peyderpey kapatılacağını duyurdu.
Özdalgıç’ın açıklamasına göre tüm Türkiye’de 250 şubesi bulunan Pamukkale, iş yapış şeklini değiştirecel, dijitale ağırlık verecek, bilet satışları online devam edecek.
Pamukkale Genel Müdürü durumu, “Maliyetlerin tamamını yolculara yansıtma şansımız olmadığı için gider kalemlerimizi nasıl aşağı çekebiliriz şirketimizi nasıl verimli hale getirebilirizi düşünüyoruz. Şehir içerisindeki belirli satış noktalarını bırakarak yolumuza devam edeceğiz” ifadeleriyle değerlendirdi.
Hâlihazırda online satışların çok düşük olduğunu aktaran Özdalgıç, bazı güzergâhlarda tavan fiyat uygulasalar bile 20 kişilik aracın 17 kişi hareket etmesinin para kazandırmadığını belirtti. Özdalgıç’a göre bu sene taşınan yolcu, geçen seneye göre en az yüzde 50 düşecek.
Türkiye’de yolcu taşımacılığının büyük bir kısmının hâlâ kara yolu ile yapıldığını, otobüs şirketlerinin çoğunun özel şirketler olduğunu hatırlatan Özdalgıç, “Bu firmaların bundan sonraki süreçte desteklenmesi lazım. Hakikaten bundan sonra gerekli önlemler alınmazsa bu sektör yıl sonuna doğru ciddi sıkıntıya girer” dedi.
Devletten kısa çalışma ödeneği aldıklarını, çalışanların SGK ödemeleri ile ilgili ötelemelerin olduğunu ifade eden Mustafa Özdalgıç, şöyle konuştu:
“Nihayetinde bunlar bizden istenecek. Kiracı olduğumuz yerlerde kira almayan mülk sahiplerimiz de, kirasını isteyen mülk sahipleri de oldu. Tekerlek döndükten sonra bizim tekrar bunları ödüyor olmamız lazım.Tüm bu bilgiler ışığında koronanın bize maliyeti 2,5 ayda 24 milyon lira.”
Genelgeyle otobüslerin kapasitesinin yarısı kadar yolcu taşımalarına izin verildiğinin hatırlatılması üzerine Özdalgıç, “Bizim yüzde 50 koltuk kapasitemiz düşürüldüğü zaman bilet fiyatlarını çarpı 2 yapmanız lazım. Bunun daha doğalı yok. Koronavirüs sonrası maske, dezenfektan gibi ürünlerde eklenince maliyetlerimiz arttı” dedi.
Normalde fiyatlarını yüzde 100 artırmaları gerektiğini ancak bazı yerlerde yüzde 40, bazı yerlerde yüzde 50 zam yaptıklarını açıklayan Pamukkale Genel Müdürü, yolcularından tepki aldıklarını da sözlerine ekledi:
“Vatandaşımız fiyatlar konusunda kendine göre haklı biz de kendimize göre haklıyız. Bu şartlar böyle devam ederse gidişat iyi olmaz. Otobüslerde uçaklardaki gibi tam kapasite hakkı tanınmalı ve biz de bilet fiyatlarımızı eskiye çekmeliyiz.
Otobüs dolmadığında benim yolcuya ‘inin’ deme şansım yok. Ben aracı o şekilde göndermem gerekiyor. Böyle de bir riskim var.”
Araçların her sefer sonrası dezenfekte edileceğini, parayla teması olan personelin yarım saatte bir ellerinin temizleneceğini, tüm personelin ve yolcuların ateşinin ölçüleceğini, maskesiz yolcunun alınmayacağını hatırlatan Özdalgıç, otobüslerin iç dizaynında değişikliğe gidilmeyeceğini de sözlerine ekledi.
Mevcut ikramlarına devam edeceklerini açıklayan Pamukkale Genel Müdürü, “Bir genelgeyle kısıtlama gelmezse hijyen koşullarına daha çok dikkat etmek kaydıyla mevcut haliyle ikramlarımıza devam edeceğiz” dedi. Şehir içi servislerin olup olmayacağı ile ilgili soruyu ise şöyle yanıtladı:
“Korona sürecinde alınan tedbirler kapsamında ‘otobüs firmaları şehir içi servis vermeyecektir’ maddesi vardı.
Şu an itibarıyla yeni bir genelge çıkmadığı için bu madde yürürlükte. Bu maddeye istinaden şu anda servis hizmeti veremiyoruz. Türkiye’nin hiçbir yerinde servis yok. Diğer firmalar da veremez.”
