Türkiye’de enerji alanında biriken sorunlar İran’ın doğalgazı bir süre kesmesiyle krize dönüştü. Bir yandan sanayide kullanılan doğalgazın fiyatı bir yılda dört kart artarken, piyasadaki arz sorunları nedeniyle sanayicilere doğalgaz kullanımının yüzde 60 kapasitede tutulması talimatı verilmişti.
Diken’e konuşan sektör kaynakları, enerjideki krizin yönetim hatalarından kaynaklandığını, uzamasını bekledikleri kriz nedeniyle fabrikaların motorin ve fuel oil yakmaya başlayacağını belirtmişti. Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın, “Motorin ve fuel oil yakacağız” diyen sanayicilere, “Ne bulursanız yakın, görmezden geleceğiz” yanıtını verdiği kaydedilmişti.
‘Maliyet yüzde 20 düşüyor’
Dünya’dan Yener Karadeniz’in haberine göre Türkiye Tekstil ve Terbiye Sanayicileri Derneği Başkanı Vehbi Canpolat, 600 şirketin faaliyet gösterdiği ve günlük 15 bin ton kumaş üretilen tekstil terbiye sektöründe enerji maliyetinin toplam maliyet içindeki payının yüzde 30’a ulaştığını belirtti.
Canpolat şöyle konuştu: “Sektörde buhar üretmek amacıyla kömüre dönülebiliyor. Birçok işletmenin kömür kazanı bulunuyor ve bunlar kömür kazanlarını çalıştırmaya başladı. Doğalgaz ile kömür maliyetleri arasında çok fazla fark var. Toplam maliyetler içinde enerjinin payı yüzde 30 seviyelerinde. Kömür kullanılarak enerji maliyeti yüzde 20’ye yakın düşürülebiliyor.”
Canpolat, kömür kullanım sınırlamasının uluslararası birçok markanın üretim süreçlerinde zorunlu kıldığı şartlardan biri olduğunu belirtti. Ancak maliyet avantajı ve baca bakımı gibi sorumlulukları yerine getirildiği takdirde kömür kullanımının önemli avantajlar sunduğunu dile getiren Canpolat, şöyle devam etti: “Kömür ülkemizde çıkıyor. Doğalgaz karşılığı milyarlarca doların ülkede kalması anlamına geliyor. Uluslararası global markalar zorluyor, temel sebebi o aslında, ama bu anlayışın değişmesi lazım.”
‘Kesif bir kömür kokusu’
Örme Sanayicileri Derneği yönetim kurulu üyesi Gökmen Aydınlı ise artan kömür kullanımını şöyle anlattı: “Boyahanelerde buhar üretme gerekliliğimiz var. Buhar üretme işi daha önce kömür ile yapılırdı. Şimdi doğalgazda son aylarda meydana gelen yüksek oranlı artış birçok fabrikanın yeniden doğalgaz kazanlarını kapatıp kömür kazanına dönmelerine yol açtı. Bu da Çorlu ve Çerkezköy bölgesinde hava kirliliğinin ciddi miktarda artması demek. Uygulamaların çarpan etkisi o kadar yüksek ki. Mahalle aralarında bile doğalgaz kullanımı bu fiyatlardan sonra düştü. Şehir içinde gezdiğinizde kesif bir kömür kokusu oluşmaya başladı.”
Marka onayları iptal
Aydınlı, birçok uluslararası markanın üretim sürecinde fosil yakıtlar yerine yenilenebilir enerji kullanımı şartının bulunduğunu ancak gelinen noktada bunun bir avantajının kalmadığını belirtti. Aydınlı, “Sektörde Inditex, H&M gibi birçok markanın fabrikaları üretim için onaylama sistemi var. Şu anda birçok fabrika bu markaların onaylarını iptal ettiriyor” ifadelerini kullandı.
