Piyasalar, MB’nin rezerv kayıplarının salgın sürecinde haftalık 10 milyar dolara ulaşması sonrasında 200 milyon dolara kadar gerilemesiyle, kayıpların düşük bir hızda mı devam edeceği yoksa yeniden mi hızlanacağını yakından takip ediyor.
MB’nin 1 Mayıs’ta biten haftada rezerv kaybı 200 milyon dolar ile daha önceki haftalara oranla bir hayli sınırlı kalmıştı. 8 Mayıs haftasında da kayıp 410 milyon dolarda kaldı. MB’nin geçen haftaki rezerv kaybı ise yaklaşık 1.4 milyar dolar oldu.
MB’nin ‘corona‘ya karşı ilk önlemlerinin hayata geçtiği 20 Mart’ta haftasında da toplam rezervlerindeki düşüş bir haftada 10.7 milyar dolar olmuştu.
Rezervlerdeki düşüşle Türkiye’nin yeni bir dış kaynak sağlayıp sağlamayacağı da piyasada yakından takip ediliyor. MB Katar ile swap anlaşmasını bu hafta 5 milyar dolardan 15 milyar karşılığına çıkardı. Siyasiler IMF’den swap ya da kredi ile sağlanacak bir kaynağı reddederken, ticaret yapılan G20 ülkeleri kaynaklı swap benzeri adımlarla finansmana sıcak bakıyorlar. Piyasada, Çin başta olmak üzere Britanya, Japonya ve G20 ülkelerinden başka kaynak sağlanıp sağlanılmayacağı takip ediliyor.
MB’nin internet sitesinde yer alan verilere göre, geçen haftada bankanın altın rezervleri 35.5 milyar dolar, brüt döviz rezervleri 48.9 milyar dolar oldu.
MB’nin aldığı ilk tedbirlerden biri, zorunlu karşılıklar uygulamasında reel kredi büyüme koşullarını sağlayan bankalar için yabancı para zorunlu karşılık oranlarında tüm yükümlülük türlerinde ve tüm vade dilimlerinde 5 puan indirime gitmesi olmuştu. MB bu yolla bankalara 5.1 milyar dolar karşılığı döviz ve altın cinsi likidite sağladı.
Öte yandan banka rezerv artışlarında en büyük kaynağı olan reeskont kredisi geri ödemelerinde ötelemeye gitti. MB, 18 Mart -30 Haziran arasında vadesi gelecek şekilde toplam 7.6 milyar doların karşılığı kadar reeskont kredisi geri ödemesini erteleme hakkı getirdi. İlgili tutar erteleme olması nedeniyle rezervlerde kalıcı düşüşe neden olmuyor ancak MB’nin bu kanaldan rezerv artışlarını ileri bir döneme öteliyor.
MB’nin geçen yıldan beri swap ile sağladığı dövize karşın rezervlerindeki düşüşte bir diğer belirleyici etken ise kamunun artan döviz arzı. Bankacıların hesaplamalarına göre 2019’un tamamında 30 milyar doları aşan kamunun döviz arzı bu yıl ilk çeyrekte 30 milyar doları aşmış durumda. İlgili veriler bankacılar tarafından ancak gecikmeli olarak hesaplanabiliyor ve MB’nin uygulamaya aldığı swaplar bankanın kendi rezervlerinde azalış olmasına rağmen brüt rezervlerindeki düşüşü sınırlıyor.
