Gallup araştırma şirketinin geçen yıl aralık ayında yaptığı anketler 10 Türk’ten yaklaşık 4’ünün yoksulluk nedeniyle ‘‘acı çektiklerini’’ düşündüğünü gösterdi. Bu oran son 15 yılın en yüksek seviyesinde.
Gallup araştırmacılarından Jay Loschky ve Rj Reinhart anketle ilgili yazdıkları değerlendirme yazısında, Türkiye’de enflasyonun nisan ayında yüzde 70’le son 20 yılın en yüksek seviyesine çıkması ve gıda fiyatlarındaki artışın zaten ekonomik baskı hisseden yetişkinlerin yükünü daha da arttırdığı yorumunu yaptı.
Gallup anketi katılımcıların mevcut ve gelecekteki yaşamlarını Cantril Merdiveni ölçeğini temel alarak 0’dan 10’a kadar derecelendirdiklerinde ‘‘mutlu’’, ‘‘zorluk çeken’’ ya da ‘‘acı çeken’’ şeklinde sınıflandırıyor. Mevcut ve gelecek beş yıldaki hayatlarını 4 ve altında puanla değerlendirenler ‘‘acı çekenler’’ sınıfına giriyor.
Ankete göre geçen yılın Aralık ayında yetişkin Türkler’in yüzde 56’sı hane içi gelirleriyle geçinmenin ‘‘zor’’ ya da ‘‘çok zor’’ olduğunu söyledi. Bu oran Kovid-19 pandemisinin zirvesindeki 2020 yılının Aralık ayına göre yüzde 17 fazla ve 2013’ten beri en yüksek seviyede.
Gallup’a göre son ekonomik zorluklar bu sıkıntıyı daha da arttırdı. Rusya’nın Türkiye’nin Karadeniz kıyısındaki komşusu ve önemli gıda tedarikçilerinden Ukrayna’yı işgal etmesi temel malların fiyatını yükseltti ve küresel enerji ile gıda piyasalarında daha fazla istikrarsızlığa neden oldu. Gallup, artan fiyatlar karşısında Türk hükümetinin enflasyonla mücadelede beklendiği gibi düşük faiz oranlarını arttırmak yerine koruma stratejisi izlediğine dikkat çekti.
‘‘Gıda fiyatları zorluyor’’
Ankette 2021 yılının sonbaharından yılın sonuna kadar 10 Türk’ten neredeyse 6’sının bazı zamanlarda paralarının yemek satın almaya yetmediğini söyledikleri belirtildi. Bu da Gallup’un anketindeki en yüksek seviye ve 2020 sonunda önceki 12 ayda yemeğe para bulamadığını söyleyen yüzde 35’in üzerinde.
Ankete göre Türkiye’de rekor düzeydeki yetişkinin yiyecek bulmakta zorlanmasının yanısıra yaşam standardından memnuniyet de geçen yılın sonlarında benzer şekilde tüm zamanların en düşük seviyelerine indi. Yaşam standardından memnuniyet, 2017’den bu yana yarı yarıya azaldı. 2017’de bu oran yüzde 68 iken 2021 yılının Ekim ayında yüzde 34’e düştü.
