Geçtiğimiz yıllarda enflasyon düşükken vergi kaybı olmaması için 6 ayda bir Yİ-ÜFE kadar artışı otomatiğe bağlanan alkollü içkiler ve sigaranın ÖTV’si enflasyonun rekor artışı sonrası her iki üründe yüksek fiyat artışlarını beraberinde getirecek.
Habertürk’ten Rahim Ak’ın haberine göre, bir yandan Maliye buradan gelir elde ederken diğer yandan ise bu rekor artışlar enflasyonu yukarı taşıyor. Üstelik ölümlere sebebiyet veren sahte alkol ve kaçak sigara kullanımının artışı da cabası.
Son olarak Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan enflasyon üzerindeki etkilerini dikkate alarak yılın ilk yarısında yüzde 62 olan Yİ-ÜFE’ye rağmen sigarada ÖTV artışını yüzde 10 ve alkollü içkilerde ise yüzde 25 ile sınırlamıştı.
Peki enflasyondaki artış aynı oranda vergilere yansıtılırsa nasıl bir tablo ortaya çıkacak?
Kasım ayına ilişkin enflasyon verilerine göre Yİ-ÜFE’de Temmuz’dan bu yana beş aylık değişim yüzde 22,6 seviyesinde. 2022 Aralık Yİ-ÜFE aylık değişimi yüzde 2 olsa bile ocak ayında ÖTV’de yapılacak artış yüzde 25 olacak.
Buna göre, tahmin edildiği gibi Yİ-ÜFE’de altı aylık değişim oranı yüzde 25 olursa ve başka bir karar alınmayıp bu oranda otomatik artış yapılırsa, “asgari maktu vergi” uygulaması sebebiyle önemli bir fiyat artışı ihtiyacı doğacak. Asgari maktu vergi tutarı, sigaranın düşük fiyatla satılmasını engellemeye yönelik bir unsurdur.
6 aylık ÜFE kadar artırılacak olan sigarada paket başına asgari maktu vergi 15.83 liradan 19,79 liraya yükselecek. Ancak sigaranın vergisinde bir şart daha var bu rakamın yani asgari vergi tutarının, perakende satış fiyatının yüzde 63’ünden daha az olmaması gerekiyor. Sigarının perakende satış fiyatı ile vergi oranı çarpılır, bulunan rakam asgari maktu vergi tutarından büyükse çarpım sonucu bulunan nispi vergi; düşük ise asgari maktu vergi tutarı esas alınır.
Bu rakamların başa baş noktasını hesapladığımızda ise en düşük sigara fiyatı 31,41 lira olarak karşımıza çıkıyor. Bir de paket başına 0,7865 liralık maktu vergi var. Bu rakamı da yüzde 25 artırdığımızda karşımıza çıkan 0,9831’i eklediğimizde fiyat 31,41 liraya ulaşıyor. Yani eğer beklenen artış olursa hiç bir sigara 31,41 liranın altında satılamayacak. Bir de yüzde 18’lik KDV’nin artan tutar nedeniyle farkını dikkate almakta fayda var. Bu da 70 kuruş yapıyor. Toplarsak en az 33 liralık sigara fiyatına ulaşıyoruz.
