90’lı yıllarda memurların ya da uzun yıllar aynı şirkette çalışanların emeklilik tazminatlarıyla ev, yazlık ya da araba aldıkları bilinen bir gerçek olurken, artık uzak bir hayal konumunda kalıyor.
Özellikle asgari ücretli bir çalışanın 25 yıl boyunca aynı şirkette çalışarak kazandığı kıdem ve ihbar tazminatının alım gücü, yıllar içinde dramatik şekilde değişti.
1995’ten 2025’e: Emeklilik tazminatının serüveni
Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği (TÜRMOB) sitesinde yer alan “Kıdem İhbar ve Tazminatı” hesaplayıcısını kullanarak, 1970 yılında ya da 2000 yılında işe giren birinin 25 yıl çalışma, 5 bin prim günüyle sonlanan iş hayatından elde ettiği tazminat; asgari ücret üzerinden yıllar içinde 28 maaş oranını koruyor. Ancak alım gücü aynı kalmıyor.
Tazminat ile alınabilen gram altın
1995 yılında emekli olurken, bir asgari ücretlinin aldığı emeklilik tazminatıyla 414 gram altın alınabilirken, 2005 yılında zirvede 624 gram altın yer alıyor. 2009 sonrasında gerileyen gram altın oranı; 2022’de 185 gram, 2025’te yaklaşık 230 gram oluyor.
25 yılda emekli tazminatıyla alınabilecek gram altın oranı 30 yılda yüzde 45 azalıyor.
Emekli tazminatıyla ev almak
Merkez Bankası’nın Konut Birim Fiyatları üzerinde yapılan hesaplamada ise, emekli tazminatıyla geçmiş yıllarda alınan evler geride kalmış görünüyor.
TCMB’nin metrekare fiyatları üzerinden; emeklilik tazminatıyla 2010 yılında yaklaşık 20 metrekare ev alınabilirken, 2019 yılında 23 metrekare, 2022’de 11, 2023 yılında 12 ve 2024 yılında da 15 metrekare ev alınabiliyor.
KAYNAK: EKONOMİM – ÖZDER ŞEYDA UYANIK
