Türkiye ekonomisinin içinde bulunduğu sorunlar yumağını ve yapılması gerekenleri kaleme alan Paraanaliz yazarı ve ekonomist Atilla Yeşilada, Arab News’un bile ‘Türkiye ekonomisi çöktü’ başlığı attığına dikkat çekti ve ekledi:
“Niçin? İlk sebebi tüm dünyanın bildiği gerçekleri hala inatla inkar etmek ve saklamaya çalışmak. Enflasyon eksik ölçülüyor. TCMB rezerv verileri şişirme. Şimdi de halkın sağlığıyla akıl almaz bir kumar oynanarak gerçek Covid-19 hasta sayısı gizleniyor. Türk Tabipleri Birliği’ne göre Sağlık Bakanlığı’nın açıkladığından 10 misli yeni hasta geliyor günde hastanelere.”
Yeşilada, kötü gidişatı durdurmanın mümkün olduğunu ve ‘kör olmayan herkesin bunu görebileceğini’ kaydetti.
Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak’ın ve ekonominin bu durumda olmasından sorumlu tüm isimlerin görevden alınması gerektiğine vurgu yapan Yeşilada yazısını şu satırlarla sürdürdü:
“Çareler çok basit ve kör olmayan herkesin gözü görüyor: Berat Albayrak ve ekonominin bu duruma gelmesinden sorumlu tüm bakan ve bürokratlar görevden alınmalı. Yerlerine ehil ve piyasalara güven verecek isimler atanmalı….
Yeni bir haftaya başladık, ama döviz cephesinde hiç bir şey değişmedi. Saat 10:30’da dolar/TL 7.39’u zorluyor. Döviz yükselmeye devam edecek. Sebebi de basit. Ekonomi yönetimi dışında kimse TL’nin istikrar kazanacağına inanmıyor. Bu algıyı değiştirmek mümkün mü?
Daha çok geçmişte değil, bir ay önce, dünya basınını tarar, dışarıdan Türkiye nasıl gözüküyor, sezmeye çalışırdım. Çünkü, yatırım bir algı meselesidir. Algı bozuldu mu, temel ekonomik parametreleri ve siyaseti en sağlam ülkelerin mali varlıkları bile satış yer.
TL’nin Ankara’da mentalite ve ekonomi yönetimi değişmedikçe değer kazanamayacağını herkes görüyor. Çünkü, dünya basını böyle yazıyor. Bırakın artık Wall Street, Financial times, The Economist, Bloomberg, Reuters gibi yatırımcıların temel referans kaynaklarını, Arab News bile Türkiye için “Ekonomi çöktü” diye başlık atıyor.
Niçin? İlk sebebi tüm dünyanın bildiği gerçekleri hala inatla inkar etmek ve saklamaya çalışmak. Enflasyon eksik ölçülüyor. TCMB rezerv verileri şişirme. Şimdi de halkın sağlığıyla akıl almaz bir kumar oynanarak gerçek Covid-19 hasta sayısı gizleniyor. Türk Tabipleri Birliği’ne göre Sağlık Bakanlığı’nın açıkladığından 10 misli yeni hasta geliyor günde hastanelere.
Velakin, Ankara’ya sorarsanız: “Kasmayın, her şey güllük gülistanlık”. Biraz daha üstelerseniz “Eee, ne yapalım yani? Dış komplo var!” Yahu, dış komplo varsa, yapanı açıkla, Büyük Elçisi’ni sınır dışı et ve diplomatik teması kes. Ülkede döviz bitmiş, biz dışarıdan para getirecek yatırımcılara ceza kesiyoruz. “Sıcak para istemezük” diye racon kesiyoruz. Fon yöneticisi ekonomide işler kötüye gittiğinde suçun ona yükleneceğini bile bile gelir mi bir ülkeye?
Sevgili Başkanım “Faizler düşecek inşallah” diyor, anında 77 dile tercüme ediliyor. “Faizler yükselse de biraz mal alsam” diye ellerini ovuşturan yabancı sermaye sahibi anında vazgeçiyor. Tüm Gelişmekte Olan Ülkelere para yağarken, bizim piyasalardan sene başından bu yana neredeyse $15 milyar kaçtı.
Yabancıyı gücendirdiğimiz yetmedi, şimdi sıra alnının teriyle kazandığı dövizini bankalara emanet eden vatandaşı küstürmekte. Bazı bankalar nakit döviz çekme taleplerini karşılamıyor…muş. Eğer yalansa, bunu yazanlar hakkında dava aç. Değilse, niye vatandaş dövizini istediği zaman bankadan çekemiyor, anlat bir zahmet.
Bakın, uyarıyorum bu satırlardan. Bankalar böyle davranmaya devam ederse, vatandaş finansal sistemden çekilmeye başlayacak!
Bu hafta TCMB PPK toplantısı var ama, kimse faiz artırımı beklemiyor. Yabancı uzmanlar arasında tartışma “Acaba Banka hangi dolaylı yollardan faiz artırıp da artırmamış gibi yapabilir?”
Yahu, faiz de bir fiyat sonunda. Paraya talep fazlaysa, sen de fiyatını artırırsın. Yok öyle şey! Faiz ideolojik bir tartışmanın merkezi oldu ve siyasi İslam’ın zaferi ilan edilecek!
Çareler çok basit ve kör olmayan herkesin gözü görüyor:
Berat Albayrak ve ekonominin bu duruma gelmesinden sorumlu tüm bakan ve bürpkratlar görevden alınmalı.
Yerlerine ehil ve piyasalara güven verecek isimler atanmalı.
“Dış güçler geyiği” toksik bir söylem, derhal terkedelim. Sorumluluğu kabul edelim.
Acilen dış kaynak lazım. Bunun için de swap pazarını kapatmak gibi aptalca uygulamalardan vazgeçilmeli, tüm finansal piyasalar kendi haline bırakılmalı.
Yine dış kaynak gelmiyorsa, IMF’yle stand-by.
TCMB ilk fırsatta en az 600 baz puan faiz artırmalı.
Kanal İstanbul gibi hiç bir ekonomik faydası olmayacak Beyaz Fil projelerden başlayıp, gereksiz her türlü bütçe harcaması kesilmeli.
Peki bunları yapmazsak ne olur? Valla, dolar/TL’de “adil değer” 7.50 diyor uzmanlar. Eyvallah da, menkul kıymet piyasalarının özel bir psikolojisi var. Yanlışlar devam ederse, dolar 7.50’de nefeslenir, sonra yukarı, yukarı, yukarı!”
