Dünya’dan Yener Karadeniz’in haberine göre, yurt içinde yerleşiklerin kıymetki maden depo hesaplarının büyüklüğü yüzde 261 artarak 196 milyar TL’ye ulaştı. Bunun 94 milyar TL’si mevcut altınların değer kazanmasından gelirken, 145 milyar TL’si ise yeni altın yatırımlarından oluştu.
Altın fiyatlarındaki artış ve altın işlemlerine bankalarda uygulanan vergi kesintileri nedeniyle fiziki altına da talep arttı. Bu nedenle Darphane üretim kapasitesinin de üzerine çıkarak, cumartesi günü üretim yaptı.
Üretim önceki yılı katladı
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’na göre (BDDK) kıymetli maden depo hesaplarının büyüklüğü, haziran sonu itibari ile de 196 milyar TL’ye çıktı. Fiziki altın talebi de bu dönemde önemli oranda artış gösterdi. Geçtiğimiz yıl temmuz ayında Darphanede 400 bin 160 adet olan çeyrek altın basım adeti 828 bin 990’a, 59 bin adet olan yarım altın 106 bin adete çıktı. Darphane’nin altın basımının altının zirveye çıktığı ağustos ayında ise çok daha büyük adetlere ulaşması bekleniyor.
Arz sıkışıklığı giderildi
İstanbul Kuyumcular Odası Başkanı Mustafa Atayık, bu yıl gurbetçilerin gelmemesi, düğünlerin yapılamaması gibi etkenler nedeni ile perakendede altın satışlarının geçen yılların gerisinde kaldığını söyledi. Atayık, “Ons altın ve gram fiyatlarının tarihi rekorlar kırması üzerine vatandaşlardan aşırı bir talep oluştu. Fiyat yükselmelerinden kaynaklı bu yoğun talep, geçtiğimiz haftalarda Darphane üretim kapasitesinin de çok üzerine çıkmıştı. Günlük ortalama 2 tonluk ziynet altın talebi oluşmuştu. Darphane Genel Müdürlüğü piyasadan gelen taleplere yanıt vermek amacıyla fazla mesai yaptı, cumartesi günü bile üretim yaptı ve kısa süreliğine arz konusunda yaşanan sıkışıklık tümüyle giderildi” dedi.
Külçe altın ihraç edilmeden iç piyasaya veriliyor
İhracatta ise ilk yedi ayda altın takı ihracatında düşüş, külçe altın ihracatında ise artış yaşandı. Ancak iç piyasadaki talebin ihracatı etkilediğini belirten Mücevher İhracatçıları Birliği Başkanı Mustafa Kamar, “Mücevher ihracatındaki düşüş yüzde 50’ye yaklaştı. İç piyasadaki talepten dolayı artık külçe altın ihracatı da yapılamıyor, iç piyasada satılıyor. Çünkü iç piyasada külçe altın yaklaşık yüzde 1-2 civarında daha primli satılabiliyor. Bu nedenle önümüzdeki dönemde hem külçe hem de mücevher takı ihracatımızda bir düşüş bekliyoruz. Nefesi kesilmeye başladı” diye konuştu.
İnsanlar kredi çekerek altın aldılar
Altın talebinin bankalardaki altın mevduatlarına da yansıdığını söyleyen Kamar, şöyle devam etti: “İnsanlar kredi çekerek altın aldılar. Bankalardaki altın mevduatları artmaya başladı. İki ay önce kişi başı hane halkı tasarruf oranları yüzde 13.5 iken altın tasarruf oranlarında yüzde 30’a çıktı. Bu oran halihazırda yüzde 40-50’lere çıkmıştır.”
İthalatı da patladı
Altın ithalatında da ağustos ayı itibariyla patlama yaşandı ve 4 milyar 82 milyon dolara fırladı. Ticaret Bakanlığı verilerine göre bu rakam geçen yılın aynı ayına göre yüzde 394 bir artışa işaret ediyor. Talepteki patlamanın ithalata neden olduğunu belirten Kamar, “Şirketlerin, firmaların, şahısların altına yatırımından dolayı ithalat artmış durumda. Eylülde altın ithalatının bu derece yüksek olmasını beklemiyorum. Çünkü geri ödeme dönemi başlıyor. Ertelenen kredi ve vergi ödemeleri ile çeklerin ödeme zamanları geliyor. Şirketler ve firmalarda satış başlayacaktır. Ons altında tekrar bir ralli olursa o zaman bir hareketlenme yaşarız. Şu anda stabilize bir döneme geldik. Eski telaş, ateş tekrar olmaz” diye konuştu.
