Türkiye’de 10 milyonlarca kişi pandemi döneminde yaşadıkları ekonomik sıkıntıları daha fazla borçlanarak atlatmaya çalışırken buna enflasyon ve döviz kurlarındaki rekor yükseliş de eklendi.
Hükümetse sarsılan ekonomiyi canlandırmak için hem şirketleri hem de vatandaşları daha fazla borçlandırma yoluna gidiyor.
Kişi başı bakiye 29 bin TL
Türkiye Bankalar Birliği’nin kasım verilerine göre banka ve finansal şirketlerden bireysel kredi ve kredi kartı borç tutarı ilk kez 1 trilyon 17 milyar liraya ulaştı. 34,8 milyon kişi bireysel kredi kullanırken kişi başı ortalama kredi bakiyesi de 29,2 bin düzeyine çıktı.
TBB verileri kur atağının başladığı ancak henüz zirveyi görmediği kasım verilerini kapsasa da TL’deki değer kaybı yüksek enflasyon ve gerileyen alım gücü bireylerin kredi ve kredi kartı borçlarını arttırdığı görülüyor.
Dünya’dan Şebnem Turhan’ın haberine göre bu rakamın aralık ve bu yılın ocak ayında artışını sürdürmesi bekleniyor. BDDK verileri de bunun habercisi. BDDK’nın 14 Ocak itibariyle haftalık verisinde sadece bankacılık sektöründe kredi ve kredi kartı borçlarının 987,1 milyar lira seviyesinde olduğu görülüyor. Her ne kadar son haftaya kadar kredi faizlerinde hızlı bir yükseliş yaşansa da ihtiyaçlar nedeniyle borçlarda bir gerileme yaşanmadığı görülüyor.
Verilere göre banka ve banka dışı finansal kuruluşlar tarafından kullandırılan bireysel krediler Kasım 2020’ye göre yüzde 18 arttı. Bireysel kredilerin yüzde 46’sını ihtiyaç kredileri, yüzde 30’unu konut kredileri yüzde 19’unu kredi kartları ve yüzde 5’ini taşıt kredileri oluşturdu.
Faiz yön yukarıya döndü
TBB verilerine göre bireysel kredi ve kart borcunda konut ve taşıtta kullanan kişi sayısında gerileme yaşansa da ihtiyaç kredisi ve kart borcu yükseldi. İhtiyaç kredisi kullanan kişi sayısı geçen yıl nisan ayından bu yana düşüş eğilimine girerken, eylül ayıyla birlikte yeniden yönünü yukarı çevirdi. Merkez Bankası’nın politika faizinde indirim sinyalini ayın başında verdiği ve eylül toplantısında da ilk indirimi yaptığı aydı. Bu ayın ardından eylülde tüketici enflasyonunda artış hızlandı. İhtiyaç kredisi bakiyesiyse büyümesini hiç ara vermeden sürdürdü ve kasım itibariyle 467 milyar liraya yükseldi. Aralık ve ocak aylarında da bu artış sürdü.
Kişi sayısı bir yılda 800 bin arttı
TBB verilerine göre kasım itibariyle 34 milyon 800 bin kişinin bireysel kredi ve kart borcu bulunuyor. Bireysel kredi kullanan kişi sayısı takipteki krediler hariç olmak üzere son bir yılda 800 bin kişi arttı. Kasım itibariyle ilk defa ihtiyaç kredisi kullananlarda da artış gözlendi.
