Bu adım hafta sonu ekonomi yönetiminde ve Merkez Bankası’nda yaşanan ani görev değişiminin hemen arkasından geldi. Lira, BDDK adımı ardından 8.2’li seviyelerden 8.1’in altına kadar geriledi.
BDDK, yurt içindeki bankaların vadede TL satım yönündeki swap ve türev işlemlerine getirdiği sınırlamaları vadeye göre farklılaşacak şekilde gevşetti.
BDDK ‘son dönemde atılan normalleşme adımlarının devamı niteliğinde olmak üzere’ bankaların pozisyon tutarının özkaynaklarına olan oranı vadesine yedi gün kalan işlemler için yüzde 2’den yüzde 5’e, vadesine 30 gün kalan işlemler için yüzde 5’ten yüzde 10’a, vadesine bir yıl kalan işlemler için yüzde 20’den yüzde 30’a yükseltildiğini açıkladı.
Normalleşmeye devam
Reuters’a konuşan üst düzey bir bankacı, bu düzenlemenin yurt dışı yerleşiklerin lira lehine pozisyon almasını kolaylaştırdığını belirtti.
Atılan adımla offshore/onshore faiz oranları arasındaki etkileşimi artırarak para politikasının aktarım mekanizmasının da güçlendirmesi bekleniyor ve bu açıdan düzenleme ‘son dönemde atılan normalleştirme adımlarının devamı’ niteliğinde.
Bluebay’den Tim Ash adımı piyasa dostu olarak yorumlarken Tera Yatırım Ekonomisti Enver Erkan yeni ekonomi yönetimin aldığı kararların piyasalarda iyimserlik getiren ilk açıklamalarına paralel piyasa dostu olduğunu belirtti.
‘Piyasa dostu’
Erkan, “Bankaların yabancılarla yaptıkları türev işlemler açısından rahatlama getiren bu normalleşme adımı, piyasadaki sıkışan likiditenin gevşemesi anlamında da yararlı olacaktır” dedi.
Şöyle devam etti: “Hafta sonundan itibaren yapılan ekonomi yönetimi ve MB değişikliklerinin ardından, ekonomi karar alıcılarının ‘verilen piyasa dostu mesajlara’ paralel adımlar atmaları önemli. 19 Kasım’da ortodoks para politikasına geçiş ve faiz artırımı beklenen PPK öncesinde yatırımcı güvenini de artıracaktır.”
BDDK, 2018 yılındaki kur krizinden sonra liranın değer kaybını önlemek için yabancı para-lira takas işlemlerin hacmini sınırlamaya başladı.
Yaklaşık iki yıl içinde Türk bankaların yabancılarla yaptıkları para swap işlemlerinin sınırı BDDK tarafından özkaynakların neredeyse yüzde 1’ine düşürüldü. Bu adımlar Londra swap piyasasındaki hacimleri azalttı.
Türk bankaları yabancı bankalar ile dolar-TL takası ve benzeri türev işlemler yaparak uzun vadeli lira cinsi kaynak temin ediyorlar.
Ayrıca yatırımcılar swap piyasasını kullanarak lira taşımanın getirdiği kur riskini azaltıyorlardı. İşlemlerin bir kısmı ise yatırımcılar tarafından liraya karşı kısa vadeli spekülatif pozisyon almak için kullanılabiliyor.
BDDK, TL türev işlem sınırlamalarını bu yıl ise gevşetmeye başladı. Adımlar piyasada Türkiye’deki pozisyonlarını tarihi düşük seviyelere doğru azaltan yabancı yatırımcılar için normalleşme olarak algılanmıştı. BDDK son olarak eylül ayında sınırlamaları gevşetti.
Eylül ayındaki BDDK adımı MB’den eski başkan Murat Uysal dönemindeki sürpriz politika faizi artışının hemen ardından gelmişti.
O dönemde MB ve BDDK’nin attığı koordine adımlar, bugünkü gibi ekonomi yönetimde yabancı yatırımcılar lehine yaklaşım değişimi olarak algılanmış, bu adımların devam edeceği beklentisiyle lira belirgin değer kazanmıştı. Ancak yapılan açıklamalar ve ekim PPK kararının ardından bu izlenimin ortadan kalkmasıyla lira daha da sert değer kaybetmeye başlamıştı.
MB Başkanı Naci Ağbal ve Hazine ve Maliye Bakanı Lütfi Elvan’ın ataması sonrası yaptıkları ilk açıklamalar pazartesi ve dün lirada belirgin değer kazancı yarattı. Piyasalar ise söylemlerin önemine dikkat çekerek adımları da görmek istemişti.
Goldman Sachs “En önemlisi, gereken sıkılaştırmayı gerçekleştirmek için yeterince siyasi desteğin sağlanıp sağlanmayacağının olduğunu düşünüyoruz” demişti.
Piyasalar MB’nin eylemlerini görmek adına bekledikleri ilk büyük test olarak gördükleri 19 Kasım PPK kararı öncesi ise siyasi söylemleri takip ediyor. Bu kapsamda Cumhurbaşkanı Tayip Erdoğan’ın bugün TBMM’de AKP grubunda yapacağı konuşma da izleniyor.
