İnsan Hakları Okulu’nun “OHAL Döneminde İnsan Hakları Alanında Akademisyen Olmak” raporu yayımlandı.
Ülkü Doğanay ve Ozan Değer’in hazırladığı raporda öncelikle insan hakları alanının Türkiye akademisindeki gelişimine dair genel bir değerlendirme yapıldı. Bu bölümde Osmanlı Devleti’nden bugüne kadar insan hakları kavramının akademideki serüveni anlatıldı.
Rapora göre akademisyenler OHAL’in otosansürü artırdığını dile getirdi. Bu konuda bir akademisyen şunu dile getirdi: “Herkes otosansür uyguluyor, konuyu bilseniz bile uygulamak zorundasınız. Vidaların çok sıkıldığı zamanda bunu daha çok hissediyorsunuz, daha çok dikkat ediyorsunuz ama her zaman böyle hareket edip etmeme meselesi hep bir yerde duruyor.”
OHAL dönemindeki ihraçların insan hakları alanında yürütülen akademik çalışmaları etkilediği de rapora yansıdı. Raporda “İhraç ve işten çıkarmaların sonuçlarından birisi, alanda çalışanların sayısındaki azalma; kimi özel alanlardaki dersleri verecek akademisyenlerin kalmaması nedeniyle akademik çalışma yapmaya yeterli zaman bulunamamasıdır.” Yine raporda bazı tezlerin danışmansız kaldığı ifade edildi: “Görüşmeye katılan akademisyenler, tasfiyelerin aynı zamanda meslektaş yetiştirecek kuşağın ve yetişmekte olan genç kuşağın yok edilmesine yol açtığını, tez öğrencilerinin danışmansız kaldığını belirtmektedir.”
Görüşmelere katılan ihraç edilen akademisyenler meslektaşlarının suskunluğuna karşı tepkili: “Görüşülen akademisyenler arasında ihraç edilmiş olanların ortaklaştığı noktalardan biri, üniversitelerde görevlerine devam eden meslektaşların suskunluğunun ve tepkisizliğinin OHAL’in alan üzerindeki tahribatını derinleştirmekte olduğudur.”
OHAL kalkmasına rağmen akademisyenlerin hâlâ endişeli olduğu da rapora giren şu cümleyle görüldü: “OHAL’in akademik alanda çok ciddi etkileri oldu. OHAL’i kalktığını söylendiği dönemde de hissediyoruz. İhraçlardan sonra artık tasfiyenin ihraçlarla sınırlı olmadığını, ihraçların orada ibreti alem olsun denilecek türden bir uyarı olduğu anlaşıldı.”
KAYNAK: BİRGÜN / MUSTAFA KÖMÜŞ
