ABD, İngiltere, Fransa, Almanya, İtalya, Polonya, Avrupa Birliği ve NATO liderlerinin dün katıldığı video konferans görüşmesinde, Rusya’nın Ukrayna’yı işgali durumunda hızla “benzeri görülmemiş” yaptırımlar uygulanması kararlaştırıldı.
Biden, “Çok iyi bir görüşmeydi. Avrupalı liderlerle tam görüş birliği içindeyiz” ifadesini kullandı.
NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg de görüşmenin çok iyi geçtiğini, Rusya’nın harekete geçmesinin “ciddi sonuçları” olacağı konusunda anlaşıldığını söyledi.
İngiltere’de Başbakanlık’tan yapılan açıklamaya göre görüşmeye katılan liderler, Rusya’nın harekete geçmesi durumunda “uluslararası birliğin” çok önemli olduğu konusunda hemfikir.
ABD Savunma Bakanlığı, Ukrayna’da gerilimin artmasının ardından dün 8 bin 500 askerin yüksek alarm seviyesine geçirildiğini açıkladı.
Ukrayna sınırında yaklaşık 100 bin asker konuşlandıran Rusya ise Ukrayna’yı işgal etmeyi planladığına yönelik iddiaları yalanlıyor.
Batılı ülkeler Rusya’nın Ukrayna’ya işgal başlatabileceği yönünde kaygıların arttığını belirterek bölgede savunmasını güçlendiriyor.
NATO sözcüsü Oona Lungescu, Litvanya, Romanya, Bulgaristan ve Karadeniz bölgelerine takviye savaş uçağı ve gemisi gönderileceğini duyurdu.
NATO’nun bu son açıklaması, İngiltere ve ABD’nin büyükelçilik çalışanlarını bölgeden çekme kararının hemen ardından geldi.
Kremlin ise Batılı ülkeleri “yanlış bilgi paylaşmak ve histeri yaratmak” ile suçladı.
İngiltere Başbakanı Boris Johnson, Rusya’ya olası işgalin “acılı, şiddet dolu ve kanlı” olacağını ve “felaket” bir karar anlamına geleceğini iletmenin önemli olduğunu söyledi.
İngiltere Dışişleri Bakanlığı, Ukrayna’daki büyükelçilik personelini geri çekmeye başladı. Karara gerekçe olarak, bölgede gerilimin artması gösterildi. Daha önce ABD de Ukrayna Büyükelçiliği’nde çalışanların ailelerinden bölgede artan gerilim nedeniye ülkeyi terk etmelerini istemişti.
İngiltere Dışişleri Bakanlığı, henüz büyükelçilik çalışanlarına yönelik doğrudan bir tehdit olmadığını belirtse de, ilk etapta büyükelçilik personelinin yaklaşık yarısını çekme kararı aldı.
ABD Dışişleri Bakanlığı da zorunlu olmayan büyükelçilik personelinin ülkeden ayrılmasına izin verdi, Ukrayna’daki ABD vatandaşlarına da benzer bir seçeneği düşünmeleri çağrısı yaptı.
ABD ayrıca vatandaşlarını, bölgede süren gerginlik yüzünden, Ukrayna ve Rusya’ya seyahat etmemeleri konusunda uyardı. Yapılan açıklamada, Rusya’nın Ukrayna’ya karşı önemli bir askeri harekat planladığına dair haberler olduğu belirtildi.
ABD Dışişleri Bakanlığı kararın bir tahliye stratejisi kapsamında alınmadığını ancak Rusya’nın Ukrayna’yı işgal etmesi durumunda “çalışanlarını ülkeden çıkaramayacak durumda” olacağını açıkladı. Açıklamada, bölgede güvenlik koşullarının “öngörülemez ve kısa sürede kötüleşebilecek durumda olduğu” kaydedildi.
ABD başta olmak üzere NATO ülkeleri, Rusya’nın askeri yığınak ve tatbikatları karşısında Ukrayna’nın da birlik üyesi yapılması ihtimalini daha yüksek sesle dile getirdikçe Rusya da buna itirazlarını artırıyor ve daha sert açıklamalar yapıyor.
Son aylarda yaşanan diplomasi trafiği ve liderlerin görüşmeleri de bugüne kadar sonuçsuz kaldı ve sınırdaki gerilim arttı.
Öyle ki, Batılı ülkeler Rusya’nın 2014’te Kırım’ı ilhakından sonra bir kez daha Ukrayna’ya işgal başlatabileceği yönünde kaygıların arttığını belirterek Ukrayna’ya askeri desteğe başladı.
ABD ve İngiltere dahil olmak üzere birçok ülke de Ukrayna’ya mühimmat ve askeri birlik tedarik ediyor.
ABD’nin Ukrayna’ya askeri mühimmat yardımının ilk sevkiyatı ise Pazar günü Kiev’e ulaştı.
İngiltere de dahil pek çok NATO ülkesi de, Ukrayna’ya askeri mühimmat ya da askeri birlik gönderiyor.
2014’te Rusya ve Ukrayna sınırında yaşanan gerilim, Rusya’nın Ukrayna’ya bağlı Kırım’ı ilhakıyla sonuçlanmıştı. Batı’dan Rusya’ya yönelik yaptırımlar gelmişti.
Aynı dönemde Ukrayna’nın doğusundaki, Rusya sınırındaki Donetsk’te de Moskova’dan destek alan Rusya yanlısı ayrılıkçılarla Ukrayna ordusu arasında da çatışmalar yaşanmıştı.
Savaş 2015’te sona ermiş olsa da, Temmuz 2020’deki ateşkese kadar çatışmalar devam etmişti. Savaşta yaklaşık 15 bin kişi hayatını kaybetmişti.
