Suriye’de Heyet Tahrir eş-Şam liderliğindeki grupların Şam’a ilerleyişi sonrası 8 Aralık 2024’te devrilen Beşar Esad’ın Moskova’daki sürgün hayatıyla ilgili yeni bilgiler ortaya çıktı.
Britanya merkezli The Guardian’ın haberine göre; Esad’ın, tıp eğitimine geri döndüğü bildiriliyor. Guardian’a konuşan güvenilir bir kaynağa göre, devrik lider Esad, yeniden göz hastalıkları (oftalmoloji) dersleri alıyor.
Esad ailesiyle irtibatını sürdüren bir kaynak, “Rusça öğreniyor ve göz hastalıkları alanındaki bilgisini yeniden tazeliyor” dedi ve “Bu onun bir tutkusu; paraya ihtiyacı olduğu söylenemez. Suriye’de savaş başlamadan önce bile Şam’da düzenli olarak oftalmoloji pratiği yapardı,” diye devam etti.
“Hayatları, Moskova-BAE arasında sürüyor”
Guardian’a göre bu sözler, Moskova’daki varlıklı seçkinlerin Esad’ın potansiyel hasta kitlesi olabileceğine işaret ediyor.
Suriye’de yönetiminin devrilmesinden bir yıl sonra Esad ailesi, Moskova ve Birleşik Arap Emirlikleri arasında, “izole ve sessiz ama lüks” bir yaşam sürüyor.
“Yanukoviç ile komşu olabilirler”
Guardian’a konuşan iki kaynağa göre aile, Moskova’da zenginlerin yaşadığı, korunaklı ve prestijli Rublyovka bölgesinde ikamet ediyor olabilir.
Bu bölgede, 2014’te Kiev’den kaçan ve hâlen orada yaşadığı düşünülen eski Ukrayna Devlet Başkanı Viktor Yanukoviç gibi isimlerle komşu olmaları muhtemel.
Öte yandan Rus yetkililerin Esad’ın üst düzey rejim yetkilileriyle temas kurmasını engellediği belirtiliyor.
Esad’ın dış dünyayla neredeyse sıfır ya da çok sınırlı bir teması olduğunu söyleyen aile dostu, The Guardian’a verdiği bilgilerde “Yalnızca sarayda bulunmuş birkaç kişiyle irtibat hâlinde; Mansur Azzam (eski Suriye Cumhurbaşkanlığı İşleri Bakanı) ve Yessar İbrahim (Esad’ın en önemli ekonomik yakınlarından biri) gibi.” dedi.
“Putin için önemini kaybetti”
Kremlin’e yakın bir kaynak da Esad’ın Rus lider Vladimir Putin ve Rusya’nın siyasi elitleri açısından büyük ölçüde artık “önemsiz” olduğunu söyledi. Kaynak, “Putin, iktidar üzerindeki kontrolünü kaybeden liderlere karşı sabırsızdır. Esad artık ne etkili bir figür olarak görülüyor ne de akşam yemeğine davet edilecek ilginç bir misafir,” ifadelerini kullandı.
“İsyancılar geldiğinde nargilesinin közleri hâlâ sıcaktı”
Esad, yaklaşan çöküş konusunda ne geniş ailesini ne de yakın müttefiklerini önceden uyardı.
Beşar Esad’ın kardeşi ve üst düzey bir askeri yetkili olan Mahir Esad’ın bir yakını, “Mahir günlerce Beşar’ı aradı ama telefonu açmadı. Son ana kadar sarayda kaldı; isyancılar geldiğinde nargilesinin közleri hâlâ sıcaktı. Başkalarının kaçmasına yardım eden Beşar değil, Mahir’di. Beşar yalnızca kendini düşündü.” dedi.
“Esma Esad, deneysel bir tedaviyle iyileşti”
Esad ailesinin Moskova’ya kaçışından sonraki ilk aylarda, Beşar’ın gündeminde müttefikleri yoktu. Aile, yıllardır lösemiyle mücadele eden ve durumu kritikleşen, İngiltere doğumlu eski Suriye First Lady’si Esma Esad’a destek olmak için Moskova’da bir araya geldi.
Esma, yönetimin devrilmesinden çok önce de Moskova’da tedavi görüyordu.
Esma’nın sağlık durumunun ayrıntılarına hâkim bir kaynağa göre, eski first lady Rusya’nın güvenlik servislerinin gözetiminde uygulanan deneysel bir tedavinin ardından iyileşti.
Röportaj ayarladı ama Moskova’nın onayı bekleniyor
Esma Esad’ın sağlığının düzelmesiyle birlikte, eski diktatör kendi hikâyesini kamuoyuna aktarmaya istekli.
RT ve ABD’de popüler bir sağcı podcast yayıncısıyla röportaj ayarlamış durumda; ancak medyaya çıkabilmek için Rus makamlarının onayını bekliyor.
Rusya’nın, Esad’ın kamuoyu önüne çıkmasını engellediği anlaşılıyor. Kasım ayında Irak medyasına verilen bir röportajda, Rusya’nın Irak Büyükelçisi Elbrus Kutraşev, devrilen diktatörün her türlü kamusal faaliyetten men edildiğini doğruladı.
Çocuklar için hayat daha normal
Buna karşılık, Esad’ın çocukları için hayat görece “daha az sarsıntıyla” devam ediyor; Moskova elitleri arasında yeni yaşamlarına uyum sağlıyorlar.
Aileyle yakınlığı olan ve birkaç ay önce çocuklardan bazılarıyla görüşen bir aile dostu, “Biraz sersemlemiş gibiler. Hâlâ bir şok hâli yaşıyorlar. Artık ‘birinci aile’ olmadan bir hayata alışmaya çalışıyorlar,” dedi.
Esad ailesinin, Beşar Esad yanlarında olmaksızın yönetimin devrilmesinden bu yana kamuoyu önünde birlikte görüldüğü tek an, 30 Haziran’da kızı Zeyn el-Esad’ın mezuniyet töreni oldu. Zeyn el-Esad, Rusya yönetici elitinin önemli bir bölümünün eğitim gördüğü seçkin Moskova üniversitesi MGIMO’dan uluslararası ilişkiler alanında diploma aldı.
Hafız Esad sosyal medya hesaplarını kapattı
Esad’ın oğlu Hafız Esad da sosyal medya hesaplarının çoğunu kapatmış ve bunun yerine disleksi hastası genç bir dedektifi konu alan bir Amerikan çocuk dizisinden aldığı bir takma adla hesaplar açmış durumda.
ileye yakın bir kaynağa göre, çocuklar ve anneleri zamanlarının çoğunu alışveriş yaparak geçiriyor.
Sızdırılan Rus verilerine göre Zeyn Esad düzenli olarak pahalı kıyafetler satın alıyor, lüks bir pedikür salonuna kayıtlı ve Moskova’da seçkin bir spor salonunun üyesi.
Çocuklar sık sık BAE’ye gidiyor, Esma Esad eşlik ediyor
Esad’ın çocukları Birleşik Arap Emirlikleri’ni de sık sık ziyaret ediyor; Esma’nın da en az bir kez bu seyahatlerde onlara eşlik ettiği biliniyor.
Başlangıçta Esad ailesi Moskova’dan BAE’ye taşınmayı umuyordu. BAE onlar için çok daha tanıdık bir yerdi. Aile dostuna göre Rusça bilmiyorlardı ve Rus sosyal çevrelerine dâhil olmakta zorlanıyorlardı. Ancak aile artık kalıcı bir taşınmanın bir süre gerçekleşmeyeceğinin farkında; zira dünyanın “gölge” elitlerinin pek çoğunu barındıran BAE bile Esad’a ev sahipliği yapma konusunda rahatsızlık duyuyor.
