Belçika’nın öncülüğünde 26 Avrupa Birliği (AB) üyesi ülke, İsrail’e “Gazze Şeridi’nde kalıcı bir ateşkese yol açacak acil insani ara” çağrısında bulundu.
AB içinde İsrail’e en büyük desteği veren Macaristan ise bu çağrıya katılmadı.
Macaristan engeli nedeniyle, Batı Şeria’da Filistinlilere yönelik şiddete karışan İsrailli radikal yerleşimcilere yönelik Avrupa yaptırımları konusunda da yine karar alınamadı.
Üye ülkeler, Macaristan engelini aşmak için İsrailli yerleşimcilere yönelik bireysel önlemler almaya hazırlanıyor.
AB Dış Politika Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, Brüksel’deki dışişleri bakanları toplantısı sonrası, 26 üye ülkenin Gazze’deki çatışmalara “derhal insani ara verilmesi çağrısında bulunan” bir bildiri yayımladıklarını açıkladı.
AB Dönem Başkanı Belçika’nın önerisiyle gündeme gelen ortak bildiride, Gazze’de “kalıcı bir ateşkese yol açacak şekilde çatışmalara acil insani ara, tüm rehinelerin koşulsuz serbest bırakılması ve insani yardım sağlanması” çağrısında bulunuldu.
AB üyesi 26 ülkenin dışişleri bakanları, Josep Borrell’in geçen hafta sonu İsrail’e yönelik yaptığı, “bir milyon Filistinlinin koruma aradığı Refah’a kara saldırısı başlatmaması” çağrısını da yineledi.
Ortak bildiride, İsrail’e, Refah’a askeri müdahale kararından vazgeçmesi istenerek, şu görüşlere yer verildi.
“İsrail Hükümeti’nden Refah’ta zaten felaket durumda olan insani durumu daha da kötüleştirecek ve acil olarak ihtiyaç duyulan temel hizmetlerin ve insani yardımın sağlanmasını engelleyecek askeri müdahalede bulunmamasını istiyoruz.”
Brüksel’deki kaynaklara göre, 7 Ekim’deki Hamas saldırıları sonrası İsrail’e güçlü bir şekilde destek veren bazı AB üyesi ülkeler, bölgede kötüleşen insani koşullar ve İsrail’in saldırılarına yönelik eleştiriler nedeniyle özellikle ateşkes konusunda tavır değişikliği sergilemeye başladı.
Ancak Macaristan hariç. AB içerisindeki en güçlü İsrail destekçisi olarak bilinen Macaristan, ortak bildiriye imza atmadı.
Belçika Dışişleri Bakanı Hadja Lahbib, 26 üye ülkenin Orta Doğu’daki duruma ilişkin farklı tutumlarına rağmen, acil ateşkes çağrısı kararı almasını, “son derece olumlu bir uzlaşma” diye değerlendirdi.
Bakan Lahbib, “27 üye ile hareketsiz kalmaktansa, 26 ülke ile ilerlemek daha iyi. İsrail’e açık bir mesaj gönderiyoruz ve önemli olan da bu” dedi.
Macaristan, Batı Şeria’da Filistinlilere yönelik şiddet eylemleri gerçekleştiren radikal İsrailli yerleşimcilere karşı AB yaptırımları uygulanmasını da engelliyor.
Macaristan’ın vetosu nedeniyle diğer 26 AB üyesi ülke, radikal İsrailli yerleşimcilere yönelik ortak yaptırım kararı alamıyor.
İngiltere ve ABD, bu konuda yaptırımları hayata geçirmişti.
Fransa da, çok sayıda şiddet yanlısı yerleşimcinin ülkesine girişini yasakladığını açıkladı.
Pazartesi günü Brüksel’de yapılan AB Dışişleri Bakanları toplantısında, birlik içinde bu konuda kısa zamanda bir anlaşmaya varılacağına dair umut belirmedi.
Başta Belçika ve Hollanda olmak üzere birçok üye ülke, İsrailli radikal yerleşimcilere karşı yaptırım konusunda daha fazla beklememe kararı aldı.
AB Dönem Başkanı Belçika Dışişleri Bakanı Lahbib, Macaristan engelini aşmak için, diğer üye devletlerin bireysel önlemler alacağını duyurdu.
Hollanda Dışişleri Bakanı Hanke Bruins Slot da, Macaristan engeli nedeniyle, kısa vadede ortak yaptırım uygulanamayacağını vurgulayarak, “Bunu AB içinde yapamayacağımıza göre, Hollanda’da nasıl başarabileceğimize bakacağız” diye konuştu.
Hollandalı bakana göre, birçok AB ülkesinin yaptırım kararı alması durumunda, İsrailli yerleşimcilerin bir başka üye ülke üzerinden Schengen sınırları içinde dolaşmasının önüne geçilebilecek.
Bruins Slot, beklentisinin, birçok üye ülkenin bu konuda önlem alacakları yönünde olduğunu söyledi.
KAYNAK: BBC TÜRKÇE – YUSUF ÖZKAN
