ABD’de Senato Dış İlişkiler Komitesi’nden Cumhuriyetçi Jim Risch, Yunanistan’ın önde gelen gazetelerinden Kathimerini’ye verdiği söyleşide, İsveç ve Finlandiya’nın NATO üyeliği, Suriye operasyonu ve F-16 anlaşmasını değerlendirdi.
Pazartesi günü yayımlanan söyleşide Risch, Türkiye ve Macaristan’ın iki İskandinav ülkesinin NATO’ya katılımını henüz onaylamamasını “büyük bir hayal kırıklığı” diye niteledi.
Risch şu ifadeleri kullandı:
Türkiye ve Macaristan, bu ülkelerin NATO üyesi olmasına yönelik temel endişeleri bulunmadığını söylese de İsveç ve Finlandiya’nın üyeliği için harekete geçmiyorlar. Bence bu büyük bir hata. Bu uzun bekleyiş, NATO’nun Finlandiya ve İsveç’in birliğe sağlayacağı sağlam kaynakları kullanmaya başlamasını engelliyor. Ayrıca Avrupa’da yaşanan savaşta NATO’nun birliğini de zayıflatıyor.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın emriye 20 Kasım’da başlatılan Suriye’ye yönelik Pençe-Kılıç Hava Harekatı’nı da değerlendiren Risch, kara operasyonu ihtimaline dair şunları söyledi:
Türkiye’nin kara operasyonu düzenlemesi Suriye’nin daha da istikrarsızlaşmasına ve ABD’nin IŞİD’e karşı mücadelesinin zayıflamasına yol açar. Ayrıca Suriye’nin kuzeyindeki binlerce teröristin serbest kalması tehlikesini de gündeme getirir.
Risch, olası kara operasyonunda ABD personelinin kayıp vermesinin Ankara-Washington hattında ciddi gerginliğe yol açabileceğine de dikkat çekti.
Idaho senatörü, 2019’da Suriye’ye düzenlenen Barış Pınarı Harekatı’nda ABD Kongresi’nin Türkiye’ye yaptırım uyguladığını hatırlatarak, yine aynı senaryonun yaşanabileceği uyarısında bulundu. Risch, söz konusu yaptırımların uygulanmasında önemli rol oynamıştı.
Türkiye, Yunanistan ve ABD arasında gerginliğe yol açan F-16 meselesini de ele alan Risch, şu ifadeleri kullandı:
Dışişleri Bakanlığı, olası bir satış onayına dair kongreye bilgilendirme yapmadı. Biden yönetiminin Türkiye’yle nasıl bir pazarlık yaptığını tam bilmeden, F-16’larla ilgili alınacak karar hakkında önceden bir şey söyleyemem. Öte yandan kongreden gerekli desteğin alınıp böyle bir satışın gerçekleştirilmesi için ABD-Türkiye ilişkilerinde sorun yaratan birçok konunun çözülmesi lazım.
Beyaz Saray, F-16 savaş uçaklarının Türkiye’ye satışına ve mevcut uçakların modernizasyonuna sıcak baktığını ama son kararı kongrenin vereceğini açıklamıştı.
ABD Başkanı Joe Biden’ın da bu görüşünü, geçen ay Endonezya’da düzenlenen G20 Liderler Zirvesi’nde Erdoğan’la paylaştığı aktarılmıştı.
Türkiye’ye F-16 satışının gerçekleşebilmesi için Senato Dış İlişkiler Komisyonu’nun Demokrat başkanı Bob Menendez ve Risch’in onayı gerekiyor.
