Avrupa Birliği (AB) ülkeleri, Avrupa Parlamentosu (AP) ve AB Komisyonu uzun müzakare maratonunun ardından Ortak Avrupa İltica Sistemi (GEAS) reform metni konusunda anlaştı. Reform, AB’ye düzensiz göçü sınırlandırmayı ve kontrol altında tutmayı hedefliyor.
Uzlaşma haberini Avrupa Birliği Komisyonu’nun Göç ve Güvenlik Politikalarının Koordinasyonundan Sorumlu Başkan Yardımcısı Margaritis Schinas duyurdu. Avrupa Parlamentosu (AP) Başkanı Roberta Metsola da sosyal medya platformu X’ten yaptığı paylaşımda, “20 Aralık 2023 tarihe geçecek. AB göç ve ilticayı düzenleyen dönüm noktası niteliğinde bir anlaşmaya vardı. Göç ve İltica Paktı ile çözümler sunduğumuz için çok gururluyum” ifadesini kullandı.
AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen de anlaşmadan duyduğu memnuniyeti dile getirerek, “Bu, AB’ye kimin girip kimin kalabileceğine insan tacirlerinin değil Avrupalıların karar vermesi anlamına geliyor. Bu şekilde ihtiyacı olan kişileri koruyoruz” dedi.
Neleri öngörüyor?
AB’de sağlanan uzlaşma İtalya ve Yunanistan gibi AB’nin göçten yoğun şekilde etkilenen ülkelerini rahatlatmayı amaçlıyor. Buna göre AB’ye gelmek isteyen mülteci aday sayısının arttığı durumlarda sığınmacılar, kayıt sürecinde dış sınırlarda uzun süre tutulabilecek. AB ülkelerinde iltica başvurusu kabul edilme oranı yüzde 20’nin altında olan ülkelerden gelenlerin başvuruları doğrudan burada değerlendirilecek ve 12 hafta içinde hızlı bir süreçle sonuçlandırılacak. İltica şansı olmayanlar ya da şansı düşük görülenler hızlıca sınır dışı edilebilecek. Uzlaşma ayrıca AB sınırlarında yer alan, yük altındaki AB üyelerine kabul programları veya tazminat ile destek verilmesini de öngörüyor. Ancak reform, Dublin kuralı olarak bilinen sığınma başvurusunun, başvuran kişinin ilk geldiği AB ülkesinde değerlendirilmesi kuralını değiştirmiyor. Bugün sağlanan siyasi uzlaşmanın Avrupa Birliği Konseyi ve Avrupa Parlamentosu tarafından onaylanması gerekiyor.
Almanya karşı çıkmıştı
Almanya iltica reformuna muhalefet eden ülkelerden biriydi. Özellikle koalisyonun ortağı Yeşiller insani gerekçelerle reforma başta karşı çıktı. Ancak Yeşiller partili Dışişleri Bakanı Annalena Baerbock daha sonra uzlaşmaya onay vererek Sosyal Demokrat Partili İçişleri Bakanı Bakanı Nancy Faeser’e destek verdi.
Alman vekilden eleştiri
Sol Partili Avrupa Parlamentosu milletvekili Cornelia Ernst AB’de sağlanan iltica sistemi uzlaşmasını sert bir dille eleştirdi. Ernst yaptığı açıklamada uzlaşmayı, “AB’nin kuruluşundan bu yana iltica ve göç hukukundaki en büyük sertleştirme” diye nitelendirdi ve “Bireysel sığınma hakkı fiilen ölmüştür” ifadesini kullandı. Alman vekil gelecekte iltica başvurusunda bulunmak isteyenlerin sınırlarda tutuklanacağını söyleyerek, bu durumun ailelerle her yaştan çocuklar için de geçerli olabileceğini belirtti.
