New Jersey Senatörü ve Senato Dış İlişkiler Komitesi Başkanı Bob Menendez 2022 Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası’na (NDAA) için Türkiye’nin silahlı insansız hava aracı (SİHA) programını yakın takibe almak ve Azerbaycan’a yapılan yardımları kesilmesine önleyen muafiyeti kaldıran iki ek tasarı sundu.
Menendez, 2022 mali yılı savunma harcamalarına ilişkin NDAA’ya ek olarak önerdiği “907 Muafiyetine Son Veren Değişiklik” başlığı altında sunduğu değişiklikte, 1992 tarihli “Özgürlük Destek Yasasının” 907’inci maddesi gereğince Azerbaycan’a yapılan yardımların durdurulmasına yönelik muafiyetin ortadan kaldırılmasını öngörüyor.
“Her yıl muafiyet yayımlanıyor”
Komisyondan yapılan açıklamada, “Azerbaycan Hükümeti açıkça bu adımları atmadı, ancak bu hükümete yapılan yardımlar son yıllarda hızla arttı” ifadesine yer verildi.
1992’de kanunlaşan sözkonusu yasanın 907. maddesi “Ermenistan ve Dağlık Karabağ’a karşı tüm ablukaları ve diğer saldırgan güç kullanımlarını durdurmak için kanıtlanabilir adımlar atana kadar Azerbaycan Hükûmeti’ne yardımı” yasaklıyor.
Ancak ABD Dışişleri Bakanlığı her yıl düzenli olarak Azerbaycan’ın bu maddeden muaf tutulması için muafiyet yayımlıyor.
Menendez bu muafiyeti kaldırmak için NDAA’ya sunduğu ek tasarıda, “Bakü’deki rejim, Türkiye’nin desteğiyle, Ermenistan ile Azerbaycan arasında barışçıl, müzakere edilmiş bir süreç yerine şiddet yolunu seçmeye devam ederken bu yönetimin ve gelecekteki tüm yönetimlerin bu tür yardımları durdurması ve 907’nci maddeye tam saygı göstermesinin tam zamanı” ifadesine yer verdi.
“Herhangi bir ABD teknolojisi Türk SİHA’larında yer almamalı”
Menendez’in sunduğu diğer ek tasarıda ise Türkiye’nin SİHA programı vardı.
“Türkiye’nin SİHA Programına Yönelik Değişiklik” başlıklı ek tasarıda ise Dışişleri Bakanlığı ve Pentagon’un 2018’den bu yana Türkiye’nin SİHA ihracatına ve bu SİHA’ların ABD firmalarınca üretilen parça veya teknolojileri içerip içermediğine ilişkin rapor hazırlamasını zorunlu kılıyor.
Ek tasarı ayrıca ABD’nin Türkiye’nin ihracatının Silah İhracatı Kontrol Yasası’nı veya diğer herhangi bir ABD yasasını veya yaptırımını ihlal edip etmediğini belirlemesini şart koşuyor.
Bu ek tasarıda ise Menendez, “Türk insansız hava araçları geçen yıl Ermeni ve Azerbaycan arasındaki savaşta belirleyici bir rol oynadı. O zamandan beri Polonya, Fas ve Ukrayna Bayraktar TB2’yi satın aldı ve Angola, Etiyopya, Nijer, Nijerya ve Ruanda da dahil olmak üzere diğer birçok ülke ilgi gösterdi” ifadesine yer verdi.
Türkiye’nin SİHA satışlarını “tehlikeli, istikrarsızlaştırıcı ve barış ve insan hakları için bir tehdit” olarak niteleyen Menendez herhangi bir ABD teknolojisinin Türk SİHA’larında yer almaması gerektiğini savunuyor.
Menendez, sözkonusu değişikliğin, “Amerikan parçalarının bu Türk silahlarına dahil edilmesinin engellenmesi gerektiğinin bir teşhisi” olduğunu belirtti.
