Taliban’ın Afganistan’ın başkenti Kabil’de de hakimiyeti ele geçirdiği geçen hafta sonundan bu yana Batı devletleri bu ülkeden 9 binden fazla insanı tahliye etti. Binlerce insanın kalkan uçaklardan birinde yer bulabilmek için beklediği Uluslararası Hamid Karzai Havalimanı’ndan operasyonlarını sürdüren Alman ordusuna ait nakliye uçakları da şu ana dek yaklaşık bin 700 kişiyi ülke dışına çıkardı.
Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Perşembe günü itibarıyla yaklaşık 7 bin kişiyi tahliye ettiğini duyurdu. Aralarında Türkiye, Fransa ve İngiltere’nin de bulunduğu çok sayıda ülke de şu ana dek yüzlerce kişiyi tahliye etmiş durumda.
Öte yandan havaalanında ülkeden ayrılmak amacıyla hala binlerce Afgan’ın beklediği belirtiliyor. Resmi kaynaklar tarafından henüz doğrulanmayan bilgilere göre, Taliban güçleri ile Amerikan askerleri arasındaki bölgede geçen birkaç gün içinde çok sayıda kişi hayatını kaybetti.
Yaşamını yitiren milli futbolcu
Taliban’ın Kabil’e girmesinden kısa bir süre sonra havaalanında son derece dramatik olaylar yaşanmış ve kalkış halinde olan bir Amerikan uçağına tutunmaya çalışan bazı kişiler düşerek hayatını kaybetmişti. Bunların arasında, bir spor örgütü tarafından verilen bilgiye göre, Afganistan Genç Milli Futbol Takımı’nın bir oyuncusu da bulunuyordu.
Diğer yandan yaşanan kriz ile ilgili olarak uluslararası iş birliğini güçlendirmek için diplomatik çabalar da sürüyor. Dünyanın önde gelen yedi sanayi ülkesinin temsil edildiği G7 ile Birleşmiş Milletler (BM), Perşembe günü Taliban’a çağrıda bulunarak, ülkeyi terk etmek isteyenlerin geçişi için Kabil Havalimanı’na giden yolların açılmasını ve güvenli hale getirilmesini talep etti. BM ayrıca Taliban’ı, Batı ülkelerine bağlı kurumlar adına çalışmış olan Afganları sistematik bir biçimde takip etmemesi konusunda da uyardı. Taliban’ın bu kişileri tutuklamak için “öncelik listeleri” hazırladığı öne sürülüyor.
Bu arada ABD, Kabil Havalimanı’na ulaşım konusunda olumlu gelişmeler yaşandığını duyurdu. ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) Sözcüsü John Kirby, konuyla ilgili olarak “sürecin işlediğini” ifade etti. ABD Dışişleri de Taliban ile “verimli görüşmeler” yürütüldüğünü bildirdi.
Macron-Putin görüşmesi
Fransa’da Elysee Sarayı’ndan yapılan açıklamada, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile bir buçuk saatlik bir telefon görüşmesi gerçekleştirdiği ve iki liderin Afganistan krizinde, daha sıkı bir uluslararası iş birliği konusunda mutabık kaldığı bildirildi. Macron ve Putin’in bu bağlamda, ikili temasların dışında, gerek BM Güvenlik Konseyi, gerekse G20 çatısı altında alınacak kararlar öncesinde daha sık görüşme kararı aldığı da vurgulandı.
Almanya Başbakanı Angela Merkel‘in de bugünkü (Cuma) Moskova ziyaretinde, Putin ile Afganistan konusunu görüşeceği duyuruldu.
G7 ülkeleri de, ana gündem maddesinin Afganistan olacağı bir toplantıda önümüzdeki hafta bir araya gelmeyi planlıyor. ABD Başkanı Joe Biden ile telefonda görüşen Fransa Cumhurbaşkanı Macron, hem Batı ülkeleri vatandaşlarının, hem de bu ülkeler adına çalışan ve çalışmış olan Afganistanlıların tahliyesinin teminat altına alınabilmesi için, müttefik ülkelerin Afganistan’da koordineli bir biçimde çalışmasının “ivedi bir gereklilik” olduğunu ifade etti.
NATO’ya üye ülkelerin dışişleri bakanları da Afganistan konusunu görüşmek üzere bugün (Cuma) bir araya geliyor.
