Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. İbrahim Ortaş, depremin yaşandığı bölgelerin tarım arazilerine çok yakın olduğunu ve buradan kaldırılan hafriyatların toprağa karışması halinde verimin yüzde 30 kadar düşebileceğini söyledi.
Ortaş, içinde bulunan kimyasallar nedeniyle besin zinciri yoluyla insan sağlığına oluşturacağı riskin azaltılması için hafriyatın uygun yerlerde depolanması, toprak ya da kalın plastik malzemelerle üzerinin kapatılması gerektiğini kaydetti.
DHA’ya konuşan Ortaş, yıkılan binaların altındaki işyerlerinde kimyasal ilaç, gübre, hatta bazı ekipmanlarda radyoaktif malzemeye kadar gidecek metal içeren maddelerin ayıklanmadan hafriyatlara karıştığına dikkat çekti.
Yıkım anının yanı sıra üzeri açık araçlarda taşınan molozların da rüzgarın etkisiyle bölgede toz bulutlarına neden olduğunu dile getiren Prof. Dr. Ortaş, bu ağır kimyasalların bitkilere ve toprağa ulaştığını, sucul ortama karışması durumunda da besin zinciri yoluyla içme suyuna ve sofralara kadar ulaşabileceğini belirtti.
“Tozlar yakıcı ise, asbest, çimento gibi şeylerin de üzerine yağmasıyla bitkilerin yapraklarında yanmalar, zedelenmeler, yıpranmalar olur. Tüm bu nedenlerle bitkinin sağlığı, büyümesi, gelişmesi olumsuz etkilenecek. Bu da doğal olarak verime yansıyacak ve yüzde 30’lara kadar verimi düşürecektir. Düşüşün oranı, toprağa karışan kimyasalın ya da bitkinin üzerine dökülen tozların içerisindeki materyalin niteliğine bağlı olarak değişir. Bu etkileri önlemek için hafriyatın ıslatılması, uygun yere götürülmesi, çok toksik olanların ise büyük plastikler ya da bazı yerlerde topraklarla üzerinin kapatılması, böylece çeşitli yollarla başka alanlara taşınmasının engellenmesi gerekir.”
