Anayasa Mahkemesi (AYM), kentsel dönüşüm süreçlerinde ilan edilen riskli alanlarda bulunan sağlam yapıların sahiplerinin rızası olmadan yıkılmasının hukuka aykırı olduğuna karar verdi. AYM’nin kararı ‘riskli’ ilan edilen alanlardaki sağlam yapıların kentsel dönüşüme dahil edilmesinin önün kapamış oldu.
Yüksek Mahkeme’nin bugün Resmi Gazete’de yayımlanan gerekçeli kararında “Herhangi bir riski bulunmayan sağlam yapılar için uygulama bütünlüğü bakımından Bakanlıkça gerekli görülmesi halinde 6309 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanması durumunda bu yapıların maliklerinin uğradığı zararların tamamının karşılanması sorumluluk hukukunun gereğidir” denildi.
‘UMUT IŞIĞI DOĞDU’
Kentsel dönüşüm süreçlerinde meydana gelen anlaşmazlıklarda birçok davaya bakan avukat Hüriyet Azak, AYM’nin bu kararını, mağdur olanlar için, “Yeni bir umut ışığı doğdu” yorumladı. Azak, şunları söyledi:
“AYM bu kararında bakanlığa, ‘sağlam binaları bu riskli alandan ayrı tut’ diyor. Daha önce Çevre Şehircilik Bakanlığı, Fikirtepe’de yapımı yeni tamamlanan Altay ve Çakmakçı apartmanları, riskli alanda kaldıkları için müteahhitte satılmış ve yıkımını gerçekleştirmişti Biz de bunun kanunun amacıyla bağdaşmadığı ve yeni bina oldukları için itiraz ettik. Fakat bakanlık olumsuz yanıt veriyordu. Bu kararlar şimdi bu binalara da ümit ışığı doğdu. Eğer bina illa ki riskli alanın içinde kalıyorsa o binanın gerçek değeri tespit edilecek ve bunun parası da ödenecek. Bakanlık şimdiye kadar; ‘bu durum beni ilgilendirmez’ diyordu. Şimdi bu da ortadan kalkmış oldu. Bakanlık da artık elini taşın altına koyacak” dedi.
‘RİSKLİ ALAN KARARLARINI TAKİP ETSİNLER’
Kentsel dönüşümde ilan edilen riskli alan kararlarının çoğunun hukuka uygun olmadığını belirten Azak, insanların yaşadıkları bölgenin riskli alana girip girmediğini Resmi Gazete’de takip etmeleri gerektiğini söyllerken şu uyarıyı yaptı:
“İnsanlara şu konu da bir çağrıda bulunmak istiyorum: Özellikle bu varoş dediğimiz mahallelerde yaşayanların Resmi Gazete’yi takip etmeleri gerekiyor. Yaşadıkları bölgenin riskli alana giren hak sahiplerinin, eğer binalarını yeni yaptırmışlarsa 30 gün içerisinde Danıştay’a iptal davası açması gerekiyor. 30 günü geçerse eğer bina sağlam olsa bile hak sahipleri bütün haklarını kaybedecek.”
NE OLMUŞTU?
Kamuoyunda ‘torba kanun’ olarak bilinen çeşitli konularda düzenlemeler içeren 6704 sayılı Kanun ile bazı kanunlarda değişiklik yapılmıştı. CHP, kanun ile İmar Kanunu’na ‘Kanal İstanbul’ projesi için eklenen “su yolu” tanımının, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun’a eklenen bazı bölümlerin iptali ve yürürlüğünün durdurulması istemiyle Anayasa Mahkemesi’ne başvurmuştu.
Anayasa Mahkemesi, riskli yapılar dışında kalanlardan Bakanlıkça gerekli görülenlerin de ‘Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun’ hükümlerine tabi olmasına ilişkin düzenlemeyi iptal etti. Yüksek Mahkemenin gerekçeli kararı da bugün Resmi Gazete’de yayımlandı.
