Tesla ve PayPal’un kurucusu Elon Musk ile Amazon’un kurucusu Jeff Bezos arasındaki savaşta son cephe uzay taşımacılığı. Musk’ın uzay taşımacılığı şirketi SpaceX’in NASA’nın uzaya araç indirecek taşıtı için açılan ihaleyi kazanması bardağı taşıran son damla oldu.
İhale için yarışan Bezos’un Blue Origin şirketi, ihale sürecinin hatalı işlediği gerekçesiyle Amerikan Sayıştayına itiraz başvurusunda bulundu ve ihalenin SpaceX’e verilmesinin, “Amerika’nın Ay’a dönüşünü tehlikeye attığını” iddia etti.
Musk ise, Blue Origin’in bu adımına sosyal medyadan bel altı ve alaycı bir mesajla yanıt vererek, “(Yörüngeye) kaldıramıyorsunuz” ifadesini paylaştı.
“Egolar da rol oynuyor”
Ancak gözlemciler, Forbes listesine göre dünyanın en zengin kişisi olan Bezos ile üçüncü sıradaki Musk arasındaki savaşın salt ticari rekabetle sınırlı olmadığı görüşünde. Amerika Birleşik Devletleri (ABD) merkezli yatırım şirketi Wedbush Securities’den analist Daniel Ives, iki multimilyarder arasındaki savaşın sadece uzay alanında rekabetle sınırlı olmadığını, egoların da rol oynadığını belirtiyor.
Forbes’a göre 57 yaşındaki Bezos 202 milyar dolarlık servetiyle dünyanın en zengin kişisi. 49 yaşındaki Musk ise 173 milyar dolarlık servetle üçüncü sırada yer alıyor. İki isim de uzay taşımacılığı sektörüne büyük yatırımlar yapmış durumda.
Musk uzayda önde
Musk uzay alanındaki rekabeti açık ara önde götürüyor. SpaceX’in kardeş şirketi Starlink, dünya çapında internet bağlantıları piyasasında payını garantiye almak üzere şimdiye kadar uzaya yüzlerce uydu gönderdi. Amazon’un kardeş şirketi Kuiper ise Bezos’un 10 milyar dolarlık destek taahhüdüne rağmen şimdilik bu alanda başarı gösteremedi.
Üzerine SpaceX’in, Amazon’un bilgisayar bulut piyasasındaki en büyük rakibi Microsoft ile yaptığı iş birliği geldi. SpaceX bu iş birliği sayesinde uydu destekli internet hizmetlerinde Microsoft’un Azure platformunu kullanma iznine sahip oldu. Microsoft ile SpaceX ayrıca balistik füze, güdümlü seyir füzeleri ve hipersonik füzelerin takibinde kullanılacak savunma sistemlerinde uyduların yapımında da iş birliği planlıyor.
“Amazon’a savaş açtılar”
Amazon’un kurucusu Bezos Microsoft ile SpaceX arasındaki iş birliğini eleştirerek iki şirketi kendisine karşı savaş açmakla suçladı ve Pentagon’un bulut sistemi “Jedi” için 10 milyar dolarlık ihaleyi geçen yıl Amazon’a değil, Microsoft’a vermesinin arkasında da bu savaşın bulunduğunu savundu.
Microsoft’un yanı sıra Spacex de devlet ihalelerinde tanınmış ve kabul gören bir şirket konumunda. Uluslararası uzay istasyonu ISS’e yaptığı kargo taşımacılığı ile NASA’nın güvenini kazanan SpaceX, aradan geçen zamanda astronotları da defalarca ISS’e taşıyarak NASA’yı Rusya’nın Soyuz kapsüllerine bağımlılıktan kurtarmış oldu. Düşünce kuruluşu Stratejik Araştırmalar Vakfı’ndan uzaycılık uzmanı Xavier Pasco, Bezos’un şirketi Blue Origin’in ise bu alanlarda önemli bir adım atamadığına işaret ediyor.
“Mars’ta yaşanır mı?”
Elon Musk’ın uzaycılık alanında büyük planları var. Daha 2016 yılında Mars’a insanlı yolculuk vizyonunu açıkladı. Bezos ise Mars’ta yaşam hayallerini “saçmalık” diye nitelendiriyor. Amazon’un kurucusu, 2019’da bir konferansta konuyla ilgili, “Kim Mars’a taşınmak ister ki? Bana bir iyilik edin ve önce gidip Everest dağında bir yıl yaşayın ve hoşunuza gidip gitmediğine bir bakın. Mars ile karşılaştırıldığında Everest cennet kalır” ifadelerini kullandı.
Mars’ta yaşam mümkün olsun ya da olmasın gözlemciler uzay taşımacılığının dev ticari potansiyeli konusunda Bezos’un da şüphesi olmadığından emin. Wedbush analisti Ives, yakın gelecekte bu alanda milyarlarca dolar kazanılacağına dikkat çekerek “Bezos ve Musk, uzay savaşında kazananın önümüzdeki 1-2 yılda belli olacağını biliyor” diyor.
