Bir grup araştırmacı, geliştirilmekte olan bazı koronavirüs aşı adaylarının HIV riskini artırabileceğine dair uyarıda bulundu.
Araştırmacılar, Pazartesi günü tıp dergisi The Lancet’te bir uyarı yazısı yayımladı. Yazıda aktarılana göre 4 koronavirüs aşı adayında kullanılan ve adenovirüs 5 (Ad5) adı verilen genetiği değiştirilmiş bir virüsün, geçmişte AIDS virüsünün bulaşma riskini artırdığı görülmüştü.
Soğuk algınlığı da dahil olmak üzere bir dizi hastalığa neden olan ve sık rastlanan adenovirüsler, bazen genetik düzenlemelerle etkisiz hale getiriliyor ve aşılarda kullanılıyor.
Science News’ün haberine göre 2004’te başlatılan ve STEP adı verilen plasebo kontrollü bir AIDS aşısı denemesinde de Ad5 virüsü kullanılmıştı.
Çalışmanın ön analizlerinde, aşıyı olmadan önce Ad5’i doğal yollarla kapan bazı erkeklerin, özellikle AIDS virüsüne karşı savunmasız hale geldiği fark edilmişti.
Ad5’in HIV riskini neden artırdığı belirlenemese de bu bulguların ardından Dr. Anthony Fauci liderliğindeki ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri, aşılarda bu virüs suşunun kullanılmamasını önermişti.
Bu nedenle araştırmacılar, Kovid-19 aşılarını özellikle de gelişmemiş ülkelerde dağıtmadan önce bu yan etkiyle ilgili daha fazla araştırma yapılması gerektiğini ifade etti.
Lancet’teki uyarı yazısının yazarlarından Profesör Lawrence Corey, şu açıklamalarda bulundu:
“Sahra Altı bir Afrika ülkesinde olsaydım ülkemde uygulanacak Sars-CoV-2 aşısından ne beklerdim? Buna karar vermem gerekseydi, birçok alternatif varken Ad5 kullanılan bir aşıyı seçmezdim.”
New York Post’un aktardığına göre Kovid-19 aşısında Ad5 virüsünü kullanan şirketlerden biri, Kaliforniya merkezli ImmunityBio. Ancak şirketin CEO’su Patrick Soon-Shiong, bu virüs suşunu yüzde 90 oranında etkisiz hale getirdiklerini söylüyor.
Ad5 tabanlı aşı adaylarından bir diğeri de Çin merkezli CanSino Biologics şirketi tarafından geliştiriliyor. Öte yandan şirket araştırmacıları, uyarıların farkında olduklarını ve denemeler sırasında bu HIV riskini takip edeceklerini söylüyor.
Genetiği değiştirilen Ad5 virüsünü kullanan diğer aşı adaylarının denemeleri de Rusya ve Pakistan’da yürütülüyor.
Johnson & Johnson ve AstraZeneca tarafından geliştirilen ve dünya çapında ün kazanan Kovid-19 aşılarında ise farklı adenovirüsler kullanılıyor. Bu adenovirüslerden herhangi birinin HIV riskini artırdığına dair kanıt bulunmuyor.
