İngiliz Guardian gazetesinde yer alan habere göre Covid-19 Genom Bilimi İngiltere Konsorsiyumu’nun bulguları, Şubat ve Mart ayı boyunca enfeksiyonun kontrol altına alınma fırsatlarının kaçırıldığına dair yeni eleştirilere yol açtı.
Virüsün genetik kod dizilimini oluşturmak için kurulan konsorsiyumun çalışması, virüsün İngiltere’ye girişinin Avrupa ülkelerinde de vaka sayılarının arttığı Mart ortasında zirve yaptığını gösteriyor.
Gazeteye göre, hükümetin salgınla mücadele politikasını eleştirinler, seyahat kısıtlamaları ve karantina önlemlerinin bir hafta öncesinde alınması durumunda, İngiltere’deki vaka sayısının çok daha düşük olacağını söylüyor.
Çalışmada ayrıca, salgının başladığı Çin’den çok az sayıda vakanın İngiltere’ye geldiği, vakaların büyük çoğunluğunu İspanya, Fransa ve İtalya’dan ülkeye girenlerin taşıdığı kaydedildi.
‘Seyahat kısıtlamaları çok geç konuldu’
Guardian’a konuşan London Metropolitan Üniversitesi Moleküler İmmunoloji Profesörü Gary McLean “Dışarıdan gelenlere sıkı kısıtlamalara daha önce başlasaydık, buraya gelen vakalar ve bulaşma oranı azaltılabilirdi. Ama artık çok geç olana kadar bunu yapmadık” dedi.
Wellcome Vakfı Direktörü ve hükümetin bilim danışma kurul üyelerinden Jeremy Farra da, çalışmadaki bulguların “çok önemli” olduğunu söyledi.
Farrar Twitter hesabında “Araştırmanın virüsü kontrol altına almanın zorluklarının altını çizdiğini ve virüsün ülkeye girdiği bir çok durumun, sınırları kapatmaktan bir sonuç alınabilmesi için ya çok hedefe yönelik ya da tam ve mutlak olması gerektiğini” belirtti.
Çalışmada, İngiltere’de Covid-19’a yakalanan 20 binden fazla kişiye ait virüs örnekleri analiz edildi ve genetik kodları incelendi.
Bu genetik bilgisiyle, uluslararası seyahat verileri birleştirildi ve böylece uzmanlar İngiltere’de virüsün yayılışının haritasını çıkarttı.
15 Mart civarı girişler zirve yaptı
Virüsün ülkeye tek bir ilk yayan kişiyle girmediği, en az 1356 kez girdiği ve giriş yapan her bir vakayla yayılmasını sürdürdüğü belirlendi.
Virüsün giriş hızı 15 Mart civarında zirve yaptı ve tahminlere göre vakaların yüzde 34’ü İspanya’dan, yüzde 14’ü Fransa’dan, yüzde 14’ü İtalya’dan girerken, yüzde 0,1’den azı doğrudan Çin’den geldi.
Uzmanlar Mart ayı ortasında İngiltere’ye seyahatlerin hala önemli düzeyde olduğunu ve diğer ülkelerdeki yüksek aktif vaka sayısıyla aynı döneme denk geldiğini vurguladı.
Hükümetin, 17 Mart’tan itibaren gerekli olmayan ülke dışı seyahatlerden kaçınılması ve 23 Mart’taki ülke dışındaki İngilizlerin ülkeye dönmesi tavsiyesinden sonra, seyahalerde keskin bir düşüş oldu ve ülkeye giren vaka sayısı azaldı.
Çalışmada ayrıca, Liverpool’un 13 Mart’ta Atletico Madrid deplasmanında karşı oynadığı Şampiyonlar Ligi maçına giden 3 bin taraftarın çok büyük bir fark yaratmadığı, aynı günlerde zaten İspanya’dan günde 20 bin kişinin geldiği kaydedildi.
Hükümetin eski bilim danışmanı da dün, ülkede kısıtlama uygulamaları bir hafta daha önce başlasaydı, ölü sayısının “en az yarı yarıya” azalabileceğini söylemişti.
Parlamento’nun Bilim ve Teknoloji Komisoynuna ifade veren Prof. Neil Ferguson “Salgında vaka sayısı, kısıtlamalar başlamadan önce üç-dört günde bir, iki katına çıkıyordu” demişti.
Ferguson “Yani, kısıtlama önlemlerini bir hafta önce başlatsaydık, nihai ölü sayısını en az yarı yarıya azaltabilirdik” diye konuşmuştu.
İngiltere’de şu ana dek, 41 binden fazla kişi koronavirüs nedeniyle hayatını kaybetti, 291 binden fazla da teyitli vaka bulunuyor.
