Londra merkezli Kraliyet İstatistik Kurumu (Royal Statistical Society) verilerine göre, üretilen plastik maddelerin 90.5’i okyanuslara ya da çöplüklere karışıyor. Bunun en büyük nedenlerinden biri de günümüzdeki teknolojinin sadece belirli plastik maddeleri ayrıştırıp yeniden kullanıma sunabilmesi.
Ancak İtalya’da girişimci bir şirket olan gr3n, (green olarak okunuyor) geliştirdiği yeni bir yöntemle önceden geri dönüştürülebilmesi mümkün olmayan plastik maddeleri farklı sektörlerde değerlendirerek bu alanda yeni bir çığır açtı. Şirketin tepe yöneticisi (CEO) Maurizio Crippa, İtalya’nın kuzeyinde bulunan Piacenza şehrindeki laboratuvarlarında geliştirdikleri yöntemle birçok plastik maddeyi ‘mekanik geri dönüşüm ağına’ sokarak bu alandaki teknolojiyi yeni bir boyuta taşıdı.
gr3en firması kısaca PET olarak bilinen ve endüstride paketleme alanında en çok kullanılan madde olan polietilen tereftalat’ı makinelerle ayrıştırarak geri dönüşüm çarkını genişletiyor. Bu sayede önceden geri dönüştürülmesi imkansız olan plastik ürünler, endüstride daha uzun süre kullanılabiliyor. Maurizio Crippa konuyla ilgili olarak “Makinalarla yapılan geri dönüşüm döngüsü sadece iyi kalitedeki plastikleri ayrıştırabiliyor. Gıda ürünlerinin dizildiği raflar, renksiz şişeler ve az renkli şişeler geri dönüştürülebiliyor. Ancak aşırı renkli şişelere bu işlem yapılamıyor. Ayrıca tekstil ürünlerinden sonra bu çark duruyor. Çünkü plastik şişeler elbiselere dönüşebilirken, elbiselerden plastik şişe üretemiyorsunuz. Böylelikle mekanik geri dönüşüm ağı duruyor. Ancak bizim sistemimiz ilerleyen ve geniş bir geri dönüşüm ağına sahip.” diyor.
Mekanik ve kimyasal işlem aynı makinede yapılıyor
Firmanın kullandığı bu yeni yönteme, polimer parçalanması (depolimerizasyon) deniyor. Bu sistemde makine içerisinde bulunan mikro dalga ışınlar saçan reaktör, ayrıştırma işleminin daha hızlı yapılabilmesini sağlıyor. gr3n firması mühendislerinden Franco Cavadini “Bu yöntem sayesinde mekanik sistemlerin karakteristik özellikleriyle, mikro dalga ışınların getirdiği kimyasal tepkime sürecini tek bir makine üzerinde birleştiriyoruz.” diyor.
Yeni geliştirilen bu makine önce plastikleri petrole dönüştürüyor. Arıtma işleminden sonra saf PET maddesi elde ediliyor. Bu maddeden daha sonra plastik ve elbise yapılıyor. Bu sayede önceden yarım kalan döngü tamamlanarak, aynı işlemler tekrar tekrar yapılabiliyor.
Yıllık kapasitesi 25 bin ton
gr3n firmasının bu çığır açan buluşu Maurizio Crippa ve ekibine Avrupa Komisyonu tarafından Viyana’da düzenlenen 2018 Radar Prize ödülünü de getirmiş. Birçok iş insanı bu ödül sayesinde firmayla irtibata geçerek yatırım yapmak istemiş.Şirket, tek bir geri dönüşüm merkezinde senede 25 bin ton plastiği endüstriye kazandırma kapasitesine sahip. Bu rakam, 2.5 milyon insanın yaşadığı bir topluluğun senelik plastik madde ihtiyacını karşılayabiliyor.
KAYNAK: EURONEWS TÜRKÇE – KEREM CONGAR
