Çin üretimi Sinovac aşıları, saklama ve uygulama sürecinde 2-8 derece arasında bekletilebiliyor. BioNTech aşılarında ise durum farklı. Eksi 70 derecede saklanması ve taşınması gereken BioNTech aşıları, ana depolardan özel kutularda, kuru buzlarla illere gönderiliyor. Aşılar, burada eksi 70 ile 80 derece aralığındaki dolaplara aktarılıyor. Sıcaklık artmadığı veya dolaptan çıkarılmadığı takdirde aşılar, son kullanım tarihine kadar saklanabiliyor.
Eksi 70 dereceden çıkarılan aşıların, önce 2-8 derece arasında soğuk hava depolarına alınarak üç saat boyunca erimesi bekleniyor. Bu sıcaklıktaki depolarda 120 saat saklanabilen aşılar, hastanelerde aşı için alınan randevu sayısına göre günlük olarak ayrılıyor. Sonra da aynı sıcaklıktaki mini dolaplarla aşı odalarına taşınıyor ve yapılana kadar sıcaklığı takip edilen dolaplarda bekletiliyor.
Aşıların taşınma ve saklanma süreciyle ilgili insani hata payına yer bırakmayacak biçimde kurgulanan süreci Antalya İl Sağlık Müdürlüğü Aşı Birimi Sorumlusu Dr. Özge Abacı Bozyel DHA’ya anlattı.
“BioNTech aşısı merkez depodan özel kaplarda kuru buz içinde eksi 70 derecede bize geliyor. Burada eksi 70 derecelik dolaplarda son kullanma tarihine kadar saklanabiliyor. Kuru buzdan çıkıp eksi 25 dereceye aktarıldığında 14 gün muhafaza ediliyor. Uygulamadan önce 2-8 derecelik dolaba alıp, üç saat erimesini bekliyoruz. Bu sıcaklıkta aşıyı 120 saat saklayabiliyoruz. Bu dolaptan çıktıktan sonra aşı sulandırılıyor ve bir flakondan altı kişilik doz oluyor. Sulandırıldıktan sonra da altı saat bekleyebiliyor.”
Aşının aktarım sürecinde hangi sıcaklık derecesinde ne kadar kaldığı barkod sistemi üzerinden kontrol ediliyor. Ülkemizde çok profesyonel aşı takip sistemi var. Hangi derecede, kaç gün, kaç saat kalacağı otomatik olarak belirleniyor. Hiçbir şekilde insani hata payı yok. Aşı depodan çıktığı anda barkodu okutuluyor ve süreç başlamış oluyor. Hastaya uygulanırken son kez barkod okutuluyor. Burada okutulan barkodla aşının uygun derecelerde saklanıp saklanmadığı belli oluyor. Aşı uygun dereceleri, bekleme sürelerini aştıysa sistem buna izin vermiyor.”
Bütün dolaplarımızın dereceleri aşı takip sistemi üzerinden otomatik olarak takip ediliyor. Dolapların ısı derecesi düştüğünde veya yükseldiğinde sistem alarm veriyor. Bu durumda dolaptan sorumlu kişinin cep telefonuna kontrol edilmesi için mesaj gönderiliyor ve aranıyor.”
Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aşı Birimi Sorumlusu Sevilay Sarı da aşıların ziyan olmaması için akşam son saatlerde aşı olacak altı kişi yoksa aşıyı açmadıklarını, randevu için gelenelerle konuşup bir sonraki gün gelmelerini, aksi halde kalan kısmın zayi olacağını açıkladıklarını anlattı.
