Gök bilimciler deliğin çevresindeki bir grup yıldızı gözlemleyerek “yerçekiminden dolayı kırmızıya kayma” olarak bilinen fenomeni doğrulamayı başardılar.
Bu yerçekim alanında bulunan ışık kaynaklarını etkileyen bir durum.
Buluş bilim insanlarının kara deliklerin fiziğini daha iyi anlamalarına yardımcı olabilir.
Şili’de devasa boyutlarda bir teleskopla inceleme yapan bilim insanları S2 isimli bir yıldızın Yay A isimli Samanyolu’nun merkezindeki kara deliğin yoğun çekim alanından geçmesini izledi.
Gözlemleme sırasında ışığın kara delik gibi bir çekim kuyusundan çıkarken dalga boyutunun genişlemesi anlamına gelen “yerçekiminden dolayı kırmızıya kayma” tespit edildi.
Pratikte bu dalga boyutunun ışık yelpazesinde kırmızı bölgesine kayması anlamına geliyor.
Kara delikler üstüne yeni araştırmaların önünü açacak
Bu olgu Einstein’in genel görecelilik teorisinde ortaya konmuş ancak kara delik gibi yoğun çekimli bir alanda gözlemlenmemişti.
Almanya’nın Garching kentindeki Max Planck Dünya Dışı Fizik Enstitüsü’nden Frank Eisenhauer bu ölçümün kara delikler üstüne araştırma için kapı açtığını söyledi.
Eisenhauer “Gelecekte galaksimizde genel göreceliliğin pek çok etkisini göreceğiz. Yıldızların yörüngelerinin değiştiğini, ışığın daireler çizdiğini ve uzay-zamanının kara delikle birlikte döndüğünü göreceğiz” dedi.
Şili’deki teleskopu işleten Avrupa Güney Gözlemevi’nden Françoise Delplancke de fizik kanunlarının Güneş Sistemi’nde belirli koşullar altında test edilebildiğini belirtti.
Delplancke “Bu nedenle çekim alanlarının çok güçlü olduğu yerlerde bu kanunları kontrol etmek astronomide çok önemli” diye konuştu.
S2 yıldızı Yay A kara deliğinin çevresindeki yıldız kümesinin bir parçası. Bu yıldızlar her 16 yılda bir kara deliğe yakınlaştıklarında akıl durduran bir hıza ulaşıyorlar.
“Einstein 1, Newton 0”
Gök bilimciler, S2’yi daha önce 19 Mayıs 2018 tarihinde izleyerek ilerlemesini saat saat kayıt etmişti.
S2 kara deliğe Dünya’nın Güneş’le mesafesinin 120 katı mesafede geçtiğinde, saniyede 8 bin kilometrelik yörüngesel hıza ulaşmıştı. Bu ışık hızının yüzde 2.7’sine denk geliyor.
Sonuçlar genel görecelilik teorisine uygunluk gösteriyor. Isaac Newton’un fikirleri ise bu testte karşılık bulmadı.
Frank Eisenhauer, “Sporda bunun karşılığı Einstein 1, Newton 0 denebilir” dedi.
Gök bilimciler, Samanyolu’nun merkezindeki kara deliğin çevresinde aşırı koşullar hakkında bilgi edinmek için S2 yıldızını yörüngesinde izlemeye devam ediyor.
