Uysal, TCMB’nin 2020 ve 2021 enflasyon tahminlerini yukarı çektiğini açıkladı.
TCMB’nin 2020 yıl sonu enflasyon tahmini daha önce yüzde 7,4’tü. Sunumla beraber enflasyon tahmini yüzde 8,9’a yükseldi.
Enflasyon Raporu’nun 2020 yılı üçüncü sayısının sunumunda konuşan Uysal, “Enflasyonun 2020 yılı sonunda yüzde 8,9 olarak gerçekleşeceğini, 2021 yıl sonunda ise yüzde 6,2’ye geriledikten sonra orta vadede yüzde 5 düzeyinde istikrar kazanacağını tahmin ediyoruz.” dedi.
Uysal ayrıca, “Enflasyonun yüzde 70 olasılıkla, 2020 yılı sonunda yüzde 6,9 ile yüzde 10,9 aralığında (orta noktası yüzde 8,9), 2021 yılı sonunda ise yüzde 3,9 ile yüzde 8,5 aralığında (orta noktası yüzde 6,2) gerçekleşeceğini öngörüyoruz.” açıklamasında bulundu.
TÜİK verilerine göre Haziran ayında enflasyon %12,62 olarak gerçekleşmişti.
Uysal’ın konuşmasından öne çıkan başlıklar şöyle:
Tüketici enflasyonu 2020 yılının ikinci çeyreğinde 0,76 puan artarak yüzde 12,62’ye yükseldi ve Nisan Enflasyon Raporu tahmin aralığının üst bandının üzerinde gerçekleşti.
İkinci çeyrekte enflasyon neden yükseldi?
İlk çeyreğe kıyasla enflasyondaki artış temel mal ve gıda gruplarından kaynaklandı.
Salgına bağlı birim maliyet artışları, birikimli döviz kuru gelişmeleri, uluslararası petrol fiyatlarındaki toparlanma ile dönemsel ve salgına bağlı etkilerle artan gıda fiyatları tüketici enflasyonundaki yükselişte etkili oldu.
2020 yıl sonu enflasyon tahmini nasıl hesaplandı?
2020 yıl sonu enflasyon tahminini 1,5 puanlık güncellemeyle yüzde 7,4’ten yüzde 8,9’a çektik. Bir önceki rapor dönemine göre uluslararası ham petrol fiyatlarındaki toparlanmaya bağlı yukarı yönlü güncelleme, tüketici enflasyonu tahminini 0,5 puan yükseltirken; 2020 yıl sonu gıda enflasyonu varsayımındaki artış enflasyon tahminine 0,2 puan yukarı yönlü etki yaptı. Çıktı açığında yapılan yukarı yönlü güncelleme ise enflasyon tahminini 0,3 puan yukarı çekti.
Diğer taraftan, salgına bağlı tedbirlerle kısa vadede etkili olan arz yönlü unsurlara bağlı olarak birim maliyet artışlarının yıl sonu enflasyon tahminine etkisini 0,2 puan olarak hesapladık. Ayrıca, yılın ikinci çeyreğindeki tahmin sapması ve enflasyonun ana eğilimindeki yükselişin yıl sonu enflasyon tahminine 0,3 puan katkıda bulunacağını değerlendiriyoruz.
Paylaştığımız tahminler, salgında hareketliliği yeniden kısıtlamayı gerektirecek ikinci bir dalga olmayacağı varsayımı altında küresel ekonominin yılın ikinci yarısında toparlanmaya devam edeceği bir çerçevede elde edildi.
Ekonomistler TCMB’yi neden eleştiriyor?
Ekonomistlerin ve analistlerin TCMB’nin enflasyon beklentisiyle ilgili olarak yaptığı en büyük eleştiri, politika faizinin bu tahminle uyumlu olmaması.
TCMB, Temmuz ayında yaptığı Para Politikası Kurulu toplantısında politika faizini değiştirmeyerek 8,25 seviyesinde sabit bırakmıştı.
TCMB, son 10 toplantının dokuzunda 9’unda faiz indirmiş, Haziran toplantısında ise bu tavrını sürdürmemişti.
Çoğu ekonomiste göre ise faiz düşerse enflasyon artıyor; diğer bir tabirle enflasyon artarsa düşmesi için faizi de artırmak gerekiyor.
Ancak Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan yüksek faizlerin enflasyona yol açtığını savunarak faizlerin düşürülmesinden yana tavır koyuyor.
TCMB’nin Çarşamba günü gerçekleştirdiği toplantıdan sonra yorum yapan ekonomistler ise Merkez Bankası’nın enflasyon beklentisi ve politika faizi arasındaki çelişkiye dikkat çekti.
Ekonomist Gizem Öztok Altınsaç, Twitter’dan yaptığı açıklamada, “TCMB 2020 sonu enflasyon tahminini %7,4’ten %8,9’a yükseltti. %8,25 olan politika faizinin üzerinde. Nasıl olacak?” yorumunda bulundu.
Ekonomist Özlem Bayraktar ise negatif faizin böylece resmileştiğini söyledi.
Stratejist Orkun Gödek ise “Enflasyon Raporu sunumundan beklentim en az 1-1,5 puan yukarı yönde revizyon yapılmasıydı. TCMB halihazırda beklentilerin gerisinde kalmaya devam etse de nispeten daha gerçekçi durmuş oldu. Politika faizi-enflasyon konusu ise tartışılmaya devam eder” yorumunda bulundu.
Akademisyen Burak Arzova ise, “Böylece faiz mi enflasyona neden oluyor yoksa enflasyon mu faize tartışması da sonlanmış oldu” dedi.
‘Faizleri yükseltmesi gerekir’
Ekonomist Mustafa Sönmez ise enflasyon beklentisi ve faiz arasındaki bu uyumsuzluk sonucu faizlerin yukarı çekilmesi gerektiğini ancak ‘Merkez Bankası’nın bunu yapamayacak bir kuruma dönüştüğünü’ söyledi.
Koç Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Selva Demiralp de “Hiçbir Merkez Bankası Başkanı inanmadığı tahminleri paylaşmak, inanmadığı cevapları vermek durumunda bırakılmamalı” dedi.
‘Çok iyimser, piyasanın beklentisi çift haneli’
Yeditepe Üniversitesi’nde öğretim üyesi olan ekonomist Prof. Dr. Veysel Ulusoy ise “Merkez Bankası halk gelirsiz, işsiz olacağı için talep düşecek fiyatlar az artacak diyor. Talihsizlik” yorumunda bulundu.
Ekonomist Özlem Derici Şengül, TCMB’nin enflasyon beklentisinin çok iyimser olduğunu ve piyasaların çift haneli bir enflasyon beklediğini söyledi.
Finansal strateji danışmanı Recep Atakan ise “Merkez Bankası enflasyon hedefini %7,4’ten % 8,9 a yükseltti. Piyasa oyuncularının beklentisi ise çift hane. Politika faizi % 8,25, ortalama fonlama % 7,50’lerde” diyerek bundan sonra üç senaryonun gerçekleşebileceğini aktardı:
“Senaryo 1: TCMB beklenen enflasyona göre reel faiz verme politikasına devam eder, önce ortalama fonlanır sonra manşet faizi yukarı çeker. Bunları görene dek TL’de baskı devam eder, faizin yükseltilebileceğini gören piyasa 2018 Ağustos’taki hatanın olmayacağını düşünür.
“Senaryo 2: TCMB ortalama fonlamayı yukarı çeker, politika faiziyle oynamaz, bir süre dünyadaki para bolluğuna güvenip negatif reel faizle devam etmek isteyebilir. Piyasalar bu politikayı yeni bir kur patikasında izlemek isteyebilir. TCMB enflasyonu kontrol için rezerv eritebilir.
“Senaryo 3: TCMB faiz politikasında değişiklik yapmaz. Mevcut önlem setleriyle devam eder, TL’nin değer kaybı enflasyonu tekrar besleyecek kadar olur ve sarmal 2018 Ağustos’una doğru gidebilir.”
