Bölgede doktorlar hastalardan kan örnekleri alıyor, kalplerini kontrol ediyor, akciğer taraması yapıyor, hastalara nasıl olduklarını soruyor. Günde 20 hastada virüsün bıraktığı hasar inceleniyor.
Doktorun nefes nefese kalmadan merdiven çıkamayan 54 yaşındaki bir kadın hastaya nasıl hissettiğini sorduğunda aldığı yanıt “80 yaşındaymışım gibi hissediyorum” oluyor.
Salgının pik yaptığı mart ve nisan ayında hayatta kalabilen hastalar şimdi negatif; virüs sistemlerinden çıktı. Ancak Pope John XXIII hastanesinden bulaşıcı hastalıklar uzmanı Serena Venturelli “İyileştiğini hissediyor musun diye sorduğumuzda hastaların neredeyse yarısı hayır cevabını veriyor” diye anlatıyor.
Washington Post’un haberine göre kontrolden geçen ilk 750 hastanın yaklaşık üçte biri akciğerlerinde halen virüsün izlerini taşıdığını ve nefes almakta zorlandığını söylüyor.
Yüzde 30’u kalp anomalisi ve arter tıkanıklığı gibi pıhtı ve enflamasyona bağlı sorunlar yaşıyor.
Hastaların bir kısmı organ yetmezliği riskiyle karşı karşıya.
Bunun da ötesinde, hastanedeki çalışmaya katılan sekiz doktorla yapılan görüşmelere göre çoğu hasta aylar sonra bile ne zaman geçeceğini bilmedikleri rahatsızlıklar yaşıyor. Bunlardan bazıları bacak ağrısı, saç dökülmesi, depresyon, ağır halsizlik…
Hatırlatıcı notlar
Örneğin, 65 yaşındaki hasta Giuseppe Vavassori kısa süreli hafıza kaybı yaşamaya başladı.
Şimdi cenaze evini işletmeye devam edebilmek için hatırlatıcı notlar aldığı post-it’ler yığınıyla yaşıyor. ‘Corona’ sonrası çekilen tarama, beyninde nokta benzeri lezyonlar olduğunu gösteriyor.
Aniden uyuyakalıyor
Bir başka hasta, 61 yaşındaki Guido Padoa bu yaz tatile çıkabilecek kadar iyileşmiş olsa da her gece ekstra dört saat uyuduğunu anlatıyor.
Bazen gün ortasında kafası bilgisayarının klavyesine düşecek şekilde aniden uyuyakalıyor.
Daha önce bakıma muhtaç olmadan hayatını sürdürebilen hastalardan bazıları virüs nedeniyle o kadar zayıf düşmüş ki takip muayenelerine akrabaları getirip götürüyor ya da tekerlekli sandalye kullanmak zorunda kalıyor.
Şimdiye kadar takip amaçlı hastaneye getirilip iyileşen hastalardan dördü birkaç saat süren kontrolleri tamamlanmadan acile kaldırıldı.
Bazen de Covid-19’u en ağır şekilde atlatan, oksijen desteği alan, entübe edilen hastalar aylar sonra hiç ihtimal verilemediği halde neredeyse tamamen iyileşmiş oluyor.
Doktorlar bunun virüsün gizemlerinden biri olduğunu söylüyor.
80 yaşındaki baba oğluna bakıyor
Dr. Venturelli devam tetkikine gelen 80 yaşında bir adamın neredeyse iyileştiğini ancak oğlunun o kadar şanslı olmadığını anlatıyor. Şimdi babası oğlunun bakıcısı olmuş.
Mayıs ayında başlayan bu çalışmanın mimarlarından Dr. Venturelli şunları söylüyor: “Bu hastaları geri çağırmanın etik bir zorunluluk olduğunu düşündük. Bizim için tsunami gibi bir şeydi. Mart ayında gördüğümüz şey bir trajediydi, normal bir hastaneye yatırma süreci değildi.”
Mart ayında Bergamo hastaların ambulans için altı saat ve acile yatışı için 16 saat beklediği bir yerdi.
Bir noktada hastanede solunum cihazına bağlı 92 hasta yatıyordu. Şimdi İtalya’nın tamamında bu sayı 143.
10 bin hastanın yattığı bölgede 2 binden fazla hasta bu hastaneydi.
Pope John XXIII yalnızca en kötü durumdaki hastaları kabul ediyor ve bazen hastaları tamamen iyileşmeden taburcu etmek zorunda kalıyordu.
Takip tetkikleri için eski hastaları aramaya başladıklarında hastanede tedavi gördüğü sırada hayatını kaybeden 440 kişiye ek 220’sinin de taburcu edildikten sonra hayatını kaybettiği ortaya çıktı.
Bergamo’daki çalışma Covid-19’un uzun süreli verdiği zararı anlama çabalarından biri.
Almanya’da 100 kişiyle yapılan bir çalışma hastalığın üstünden aylar geçmesine rağmen yüzde 80’inin kalp sorunları yaşadığını ortaya çıkardı.
Bergamo’da takip kontrollerine gelen hastaların bir kısmı mayıs ayına kıyasla şimdi çok daha iyi durumda. Akciğerlerindeki kalıcı lekelere rağmen nefesleri giderek düzeliyor.
Eski hayatlarına geri dönmeyi başaran hastalar için aşmaları gereken son engel travmanın kendisi.
O kadar ölen hastanın olduğu bir hastanede yatıp “Sıradaki ben miyim” diye endişelendiği günlerin taze anısı: Yanındaki hastaların zorlukla aldığı nefesi dinlerken, bir yandan bakıcıların cansız bedenleri yataktan kaldırılan hastaların ardından çarşafları değiştirdiğini izlemek…
