Döviz mevduatları toplam mevduat içinde ağırlığını korurken katılım bankaları mevduat bankalarının önünde bulunuyor. Katılım bankalarında toplam mevduatta en fazla DTH payına sahip il ise yüzde 71,6 ile Tunceli, mevduat bankalarında ise birincilik yurtdışında.
Döviz mevduatı ve dolarizasyon tartışmaları Türkiye’nin bitmeyen gündem maddesi. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) şirketlere TL kredi kullanma için döviz mevduatı sınırlaması getirirken bireylerde henüz döviz mevduatlarına yönelik bir kısıtlama bulunmuyor. Son dönemde bazı yayınlarda ‘döviz stokçuluğu’na ilişkin haberler çıksa da bankalardaki döviz mevduatı serbest piyasa ekonomisi içinde değerlendirilmeye devam ediyor. BDDK’nın açıkladığı sektörün ilk altı ayındaki veriler katılım bankalarının toplam mevduat içinde payları düşük olsa bile mevduatlarının yüzde 41’inin yurtiçi ve yurtdışı yerleşiklerin altın hariç DTH (döviz mevduatı) olduğunu ortaya koyuyor. Mevduat bankalarında ise toplam mevduat içinde yine yurtiçi ve yurtdışı yerleşiklerin altın hariç DTH oranı yüzde 36 seviyesinde. Hem kamu hem de katılım bankalarında yurtiçi ve yurtdışı yerleşiklerin altın mevduatının toplam mevduattaki payı ise yüzde 20. Katılım bankalarında TL cinsi mevduatın payı ise sadece yüzde 19,7 iken mevduat bankalarında ise TL cinsi mevduatın toplam mevduattaki payı yüzde 23,7.
Katılım bankasında en yüksek DTH oranı Tunceli’de
2022’nin ilk yarısına dair illerdeki bankacılık sektörünün görünümüne ilişkin Fintürk verileri BDDK tarafından açıklandı. DTH’ların değişimi ise bu yüksek enflasyon ve değer kaybeden TL görünümünde dikkatle izleniyor. İllerde katılım ve mevduat bankalarındaki mevduatlara ilişkin ayrıntılar katılım bankalarının DTH konusunda mevduat bankalarının ilerisinde olduğunu gösteriyor. Katılım bankalarında toplam mevduat içinde yüzde 41 oranında DTH olsa da bazı illerde bu oran yüzde 71’i bile aşıyor. Katılım bankalarında en çok DTH mevduatı oranına sahip olan il yüzde 71,6 ile Tunceli. Onu yüzde 71,1 ile Hakkari izlerken, Kilislilerin katılım bankalarındaki DTH mevduatının toplam mevduata oranı yüzde 70,34. Bingöl’de yüzde 67,7, Ardahan’da yüzde 67,1, Şırnak’ta ise oran yüzde 67,03 seviyesinde. Katılım bankalarında DTH oranının en düşük olduğu il ise yüzde 18,9 ile Ankara. Ankara’yı yüzde 27,8 ile Karabük, yüzde 29 ile Kocaeli, yüzde 39,7 ile de Çorum izliyor. Yurtdışında yaşayanların katılım bankasındaki DTH oranı ise yüzde 56 seviyesinde.
Katılım bankalarında düşük payı olan TL mevduata karşılık en fazla toplam mevduatta TL mevduat payına sahip il yüzde 48,82 ile Artvin.
Mevduat bankalarında en yüksek oran yurtdışının
Mevduat bankalarında ise toplam mevduat içinde DTH mevduatı oranı yüzde 36 seviyesinde. Mevduat bankalarında toplam mevduata göre oranlandığında en yüksek DTH mevduatı yüzde 67 ile yurtdışındakilerin oluyor. İkincilik ise yüzde 59,5 ile Yozgat’ta bulunurken, Aksaray’da mevduat bankalarında DTH mevduatının payı yüzde 58,15 ile ikinci sırada bulunuyor. Nevşehir’de yüzde 57,3, Kırşehir’de yüzde 55,1, Gümüşhane’de ise yüzde 53,6 mevduat bankalarındaki DTH mevduatı oranı. Katılım bankalarında DTH mevduat oranı yüzde 71’i aşarak birinci sırada olan Tunceli’nin mevduat bankalarındaki DTH oranı yüzde 51,8’i buluyor. Mevduat bankalarında DTH mevduatının payının en düşük olduğu ile yüzde 15 ile Kastamonu, onu yüzde 22,1’lik pay ile Karabük izlerken, Ankara yüzde 23,26 paya sahip durumda. Mevduat bankalarında TL mevduatta en yüksek payı alan il yüzde 51,2 ile Ardahan. Ardahan’ın ardından yüzde 49,23 pay ile Kars, yüzde 47,95 ile Çanakkale geliyor.
Öte yandan hem mevduat hem de katılım bankalarının ortaklaştığı konu ise altın mevduatının toplam mevduattaki oranı. Mevduat bankalarında da katılım bankalarında da altın mevduatının toplam mevduata oranı yüzde 20 seviyelerinde.
KAYNAK: DÜNYA – ŞEBNEM TURHAN
