41 bin kilometrekarelik yüzölçümüyle Konya’dan sadece 3 bin kilometrekare büyük olan Hollanda, Türkiye’ye tarım üretiminde ve ihracatında fark atmaya devam ediyor.
Hollanda, geçen yıl yaklaşık 116 milyar dolarlık tarımsal ürün ihracatıyla ABD’nin ardından yine ikinci sırada gelirken, Türkiye 19.4 milyar dolarla (geçici dış ticaret rakamlarıyla tahmini) 23’üncü sırada yer aldı.
İlk sırada çiçek soğanı ve süs bitkileri var
Hollanda’nın dünyaya sattığı ürünlerin başında gıda ürünleri ile çiçek soğanı ve bitkiler yer alıyor. Resmi rakamlara göre, Hollanda’nın 2019 yılında en fazla ihraç ettiği altı ürün şöyle sıralanıyor:
Çiçek soğanı ve süs bitkileri: 9,5 milyar euro
Et ve et ürünleri : 8,8 milyar euro
Süt ürünleri ve yumurta: 8,6 milyar euro
Sebze : 7,3 milyar euro
Meyve : 6,2 milyar euro
İçecek : 5,8 milyar euro
Afrika’dan kakao alıp işleyerek İsviçre’ye satıyor
Hollanda’nın ihraç ettiği tarım ürünleri arasında alkollü içecekler, kakao ve çikolata da bulunuyor. Kakao ve çikolata satışı geçen yıl yüzde 6 oranında arttı.
Hollanda, Batı Afrika’dan ithal ettiği kakao çekirdeklerini işleyerek, İsviçre, Belçika ve Fransa’ya ihraç ediliyor.
Hollanda, Güney Afrika ve Güney Amerika’dan ithal ettiği bazı tropikal meyveleri de kendi ürünleri ile harmanlayarak üçüncü ülkelere satıyor.
Ürünlerin çoğu ülke içinde yetiştiriliyor
Tarım Bakanlığı tarafından 2019’da Wageningen Economic Research ve Merkez İstatistik Kurumu CBS’e hazırlatılan verilere göre, süs bitkileri, et ürünleri, süt ürünleri, yumurta, sebze ve meyve gibi ürünlerin yer aldığı kategorilere göre, çoğu tarım ürününün Hollanda’da yetiştirildiği ve sadece meyve kategorisinde yapılan ihracatların yarıdan fazlasının re-eksport olarak gerçekleştiği belirtilmişti.
“Dışa bağımlılık büyüyor”
CHP Bursa Milletvekili ve Tarım Politikalarından Sorumlu Genel Başkan Başdanışmanı Orhan Sarıbal, “Geçen yıl tarım ve gıda ihracatımız 19.4 milyar dolar, ithalatımız ise 17.8 milyar dolar oldu. İhracat ile ithalat arasındaki makası genişletemedik. Hollanda 65 milyarlık dolarlık ithalatına karşı 115.7 milyar dolar ihracat yapıyor. İhracatının %71’ini tarımsal ürünlerden elde ediyor. Bizde ise tarımda dışa bağımlılık katlanarak büyüyor” dedi.
“Ülkemizde yetişebilen ürünleri ithal ediyoruz”
Türkiye’nin dünya tarımsal ürünler ihracatından sadece yüzde 1 pay aldığını da vurgulayan Sarıbal, hububattan baklagile, yağlı tohumlardan endüstri bitkilerine kadar tarımda dışa bağımlılığın giderek arttığını belirtti.
Türkiye’nin üretmek yerine ithalatı tercih etmesi nedeniyle tarım dış ticaretinin her yıl açık verdiğini belirten Sarıbal, “Ülkemizde yetişmesi mümkün olan tarım ürünleri yeterli üretilmediği ve çiftçiye destek verilmediği için buğday, arpa, mısır, nohut, mercimek, fasulye, ayçiçeği, pamuk, tütün gibi birçok ürünü dışarıdan alıyoruz” dedi.
