Türk asıllı Bulgar vatandaşlarının da desteklediği Anastas Gercikov ise resmi olmayan sonuçlara göre oyların yüzde 32’sini elde etti.
Rumen Radev sonuçların belirginleşmesi sonrası yaptığı konuşmada, Bulgaristan’ın “demokrasi sınavını” geçtiğini savundu.
Radev, “Halk etnik ayrımcılık eken akımlara teslim olmadı. Sağduyu ve vatanseverlik galip geldi” şeklinde konuştu.
Türkiye’deki Bulgar vatandaşlarının dikkat çekici bir artışla sandığa gitmesi, Bulgaristan’da seçim öncesi ana tartışma konularından biri olmuştu.
14 Kasım’da, Cumhurbaşkanlığı ile milletvekili seçiminin birleştirildiği ilk tura katılım oranı yüzde 40,23 düzeyinde kaldı.
Ancak bu düşük katılıma karşın, tabanı büyük ağırlıkla Türk Müslüman azınlığın oluşturduğu Hak ve Özgürlükler Hareketi (HÖH), Türkiye’den gelen oylarla Meclis’te üçüncü parti oldu.
Partinin aldığı 315 bin oyun, 82 bini Türkiye’deki seçmenler tarafından kullanıldı.
Ülkede yaşanan siyasi kriz nedeniyle 2021 yılında yapılan diğer iki seçimde, Türkiye’den gelen oylar bunun çok altındaydı.
Katılım neden bu kadar yüksek oldu?
14 Kasım’da yapılan Cumhurbaşkanlığı seçiminde, adaylardan biri de, Hak ve Özgürlükler Hareketi lideri Mustafa Karadayı’ydı.
Bulgaristan Türklerinin Kültür ve Hizmet Derneği Başkanı olan Rafet Ulutürk, Karadayı’nın adaylığının Türkiye’den katılımda önemli rol oynadığını söylüyor.
Ulutürk, Edirne, İstanbul, Bursa, Manisa gibi Bulgar vatandaşı Türklerin yoğun olarak yaşadığı kentlerde, derneklerin ve belediye başkanlarının da çalışarak seçmeni sandığa gitmeye ikna ettiğini belirtiyor.
BBC Türkçe’ye konuşan Bulgaristan’da yaşayan gazeteci Nahit Doğu da Türkiye’deki seçmende “Türk aday psikolojisinin” etkili olduğu yorumunu yaptı.
Türk adayın, bir taktik adım olduğunu da vurgulayan Doğu, “Mustafa isimli bir adaya oy atmaya giden Türk seçmenin, bu şekilde parlamento seçimi için de oy kullanması sağlandı” diyor.
Doğu mevcut Cumhurbaşkanı Rumen Radev’in “Türk yanlısı” söylemleri ile tanınan bir lider olmamasını da sebepler arasında sayıyor:
“Bundan bir iki ay önce hükümet görüşmeleri sırasında, HÖH partisi liderine gazetecilerin önünde ‘Sizin vatanınız neresi?’ diye sordu. Bu soruyu sormanın ne yeri ne zamanıydı. Bunun Türk asıllı Bulgar vatandaşları üzerinde etkisi oldu”
Türkiye’deki seçmenin yüksek katılımı, Bulgaristan kamuoyunda nasıl tartışılıyor?
Bulgaristan İçişleri Bakanı Boyko Raşkov, Perşembe günü yaptığı açıklamayla, Türkiye’yi seçimlere müdahale ile suçladı.
Türkiye’nin Sofya Büyükelçisi de Dışişleri Bakanlığı’na çağrıldı ve “Türk kurumlarının propaganda faaliyetlerinden kaçınması gerekmektedir” denildi.
Bu gelişme üzerine, Ankara da, Bulgaristan Büyükelçisi’ni Dışişleri’ne çağırarak seçimlere karışıldığı iddiasını reddeden bir mesaj verdi.
Gazeteci Genka Şikerova, Türkiye’de yaşayan Bulgar vatandaşlarının çoğunun Bulgarca konuşmuyor olmasının ülkede tartışma yarattığına dikkat çekiyor:
“Çoğunluğu seçmen kağıtlarında yazanları okuyamıyor ama bir dakikadan daha kısa bir sürede oy vermeyi başarıyor. Bu normal değil.”
Genka Şikerova, Türkiye’deki az sayıdaki seçim merkezinde, dil eksikliğine karşın maksimuma yakın oy kullanılmış olmasına dikkat çekiyor.
Şikerova, Türk medyasında çıkan “İlk kez Türk aday gösterildi” manşetlerinin de Bulgaristan medyası tarafından mercek altına alındığını söylüyor.
HÖH partisi lideri Mustafa Karadayı’nın Cumhurbaşkanı adaylığı aslında bir ilk değildi.
Sali Şaban 2011 yılındaki Bulgaristan Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde aday olarak 50 bine yakın oy almıştı.
Türk hükümeti neden seçimlere müdahale ile suçlanıyor?
Bu soruya, Genka Şikerova, son bir yıl içinde yaşanan bazı gelişmeleri hatırlatarak yanıt veriyor.
Cumhurbaşkanı Erdoğan geçen yılın sonunda yapılan, HÖH kongresine ilk kez bir tebrik mesajı gönderdi.
Ülkenin Cumhurbaşkanı olan Rumen Radev buna karşılık olarak, “Bu mesaj Bulgaristan siyasi hayatına müdahale isteğinin bir göstergesidir ve kabul edilemez” dedi.
Gazeteci Şikerova, bu mesaja kadar, Erdoğan’ın Bulgaristan siyasetindeki temel güçlerden biri olan, HÖH’e mesafeli durduğunu hatırlatıyor.
Hatta birkaç yıl öncesinde yapılan bir HÖH toplantısında Erdoğan’dan “diktatör” olarak söz edildiğini hatırlatıyor.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, HÖH lideri Mustafa Karadayı’yı Türkiye’de de kabul etti.
Şikerova bu ziyaretin sonrasında da son seçimden ikinci parti çıkan GERB lideri Boyko Borişov ile Erdoğan’ın Temmuz seçimleri öncesi buluştuğunu da hatırlatıyor.
Bu görüşme, Türkiye’deki çifte vatandaşlar üzerinde bir etki arayışı olarak yorumlandı.
Gazeteci Nahit Doğu, Bulgaristan’da Türk azınlığın her zaman iç siyaset malzemesi olarak kullanıldığını, bu son seçimde de bunun biraz abartıldığını düşündüğünü söylüyor.
KAYNAK: BBC TÜRKÇE – EFE ÖÇ
