İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW) tarafından yayınlanan bir raporda, Taliban’ın 15 Ağustos’ta yönetimi ele geçirmesinden bu yana Afganistan’ın sadece 4 kentinde 100’den fazla eski asker, polis ve istihbarat görevlisini öldürdüğünü ya da zorla ortadan kaybettiğini bildirdi.
New York merkezli kuruluş, bunun örgüt tarafından ilan edilen ‘genel affa’ rağmen devam ettiğini aktardı.
“Sizin Gibi İnsanlara Af Yok; Afganistan’da Taliban Altında İnfazlar ve Zorla Kaybetmeler” başlıklı 25 sayfalık rapor, eski ordu, emniyet, istihbarat ve milis gücü üyesi 47 eski Afgan Ulusal Güvenlik Kuvvetleri mensubu kişinin öldürülmesi ya da kaybolmasını belgeliyor.
Bu kişilerin 15 Ağustos ile 31 Ekim arasında Taliban’a bizzat teslim olan veya onlar tarafından gözaltına alınanlar oldukları bilgisi paylaşıldı.
HRW, sadece Gazne, Helmand, Kandahar ve Kunduz illerinde öldürülen 100’den fazla kişi hakkında güvenilir bilgi topladığını da aktardı.
Raporla ilgili açıklama yapan HRW Asya Direktör Yardımcısı Patricia Gossman, “Taliban liderliğinin vaat ettiği af, yerel komutanların ve eski Afgan güvenlik gücü üyelerinin infaz edilmesini ya da ortadan kaybolmasını engellemedi.” değerlendirmesinde bulundu.
Gossman, “Daha fazla cinayeti önlemek, sorumlulardan hesap sormak ve kurbanların ailelerine tazminat ödemek Taliban’a ait.” ifadelerini kullandı.
HRW, raporun hazırlanması sırasında 4 ilde 40 kişiyle yüz yüze, 27 kişiyle de telefonla görüşüldüğünü bunların görgü tanıkları, mağdurların akrabaları, eski hükümet yetkilileri, gazeteciler, sağlık çalışanları ve Taliban üyeleri olduğunu belirtti.
Raporda, bir Taliban komutanının, sorumlularının ‘affedilemeyeceğini’ söylediği hatırlatıldı.
“Taliban, kendisine yapılan kayıtları infaz için kullandı”
Taliban yönetimi, teslim olan eski güvenlik gücü birimlerinin üyelerine, güvenliklerini garanti eden bir mektup almak için kayıt yaptırmaları talimatını vermişti.
Rapora göre, Taliban kayıt adımını, güvenlik gücü mensuplarını kayıt yaptırdıktan sonraki günlerde gözaltına almak, infaz etmek veya zorla kaybetmek için kullandı ve cesetlerini de akrabalarının erişebileceği yerlere bıraktı.
Taliban ayrıca, eski hükümetten kalan kayıtlara (isim listeleri) erişerek, onları tutuklanacak ve infaz edilecek kişileri belirlemek için kullandı.
Kandahar’da yaşanan bir hadisenin örnek verildiği raporda, eylül ayı sonunda Taliban militanlarının eski istihbarat teşkilatı (NDS) üyesi Baz Muhammed’in evine gidip onu tutukladığı, ardından da cesedinin yakınları tarafından bulunduğu bilgisi yer aldı.
“Saklanan kişileri bulmak için aileleri tehdit ve taciz edildi”
Militanların gece yarısı düzenledikleri ev baskınları sırasında aradıkları kişilerin ailelerini, saklananların nerede olduğunu ortaya çıkarmak için tehdit ve taciz ettiğinin altı çizilen raporda, daha sonra yakalanan kişilerden bazılarının, nerede tutulduklarına dair bilgi verilmediği ya da idam edildiklerinde cesetlerinin nerede olduğunun ailelerine söylenmediği kaydedildi.
“Taliban’ın suistimalleri önlemek ve istismarcılardan hesap sormak için harekete geçeceğine dair verdiği sözlerin halkla ilişkiler çalışmasından başka bir şey değil.” eleştirisinde bulunan Gossman, “Hesap verme sorumluluğu eksikliği, izleme, soruşturmalar ve kamuya açık raporlama dahil olmak üzere Afganistan’ın insan hakları durumunun BM tarafından sürekli olarak incelenmesi gereğini açıkça ortaya koyuyor.” diye konuştu.
KAYNAK: EURONEWS TÜRKÇE – MUSTAFA BAĞ
