Fakat bazen bizi kibar bir hareketten alıkoyan bencillik değil bunun sonuçlarıyla karşılaşmak.
Pek çok kişi kalabalık bir otobüste, yoğun saatlerde otobüste ya da metroda balık istifi gibi yolculuk etmiştir. Bazen böyle anlarda birisi gelir ve oturmak için çevresine bakınır.
Bazılarının kulakları kulaklıkla kapalı, gözleri oyun oynadıkları telefonlardadır.
Kimileri gerçekten fark etmez, kimileriyse fark etmemiş gibi yapmayı tercih eder. Bebeğini ayakta emzirmek zorunda kalan Kate Hitchens bu nedenle kalabalık bir trende ayakta kaldığını söylüyor.
Ama bir sürü insan başka nedenlerle de oturmaya ihtiyaç duyuyor ancak diğer yolcular yer vermeyebiliyor.
Oxford Üniversitesi’nden insan davranışları konusunda uzman Dr. Oliver Scott Curry bencilliğin ve dikkatsizliğin bunda rolü olduğunu söylüyor. Ama bazı durumlarda bunun nedeni topu başkasına atmak.
Curry “Herkes bir başkasının yapmasını bekliyor olabilir. ‘Neden ben yapayım ki? Çok yorgunum’ diyor olabilir” dedi.
‘Yer vermeyen adamın üstüne kustum’
Sosyal medyada bu konuda bir paylaşım yapan kadın “4 aylık hamileyken midemin bulandığını söyleyerek trende bir adamdan yer istedim. O da bana ‘Eğer eşitlik istiyorsan ayakta kalmasın’ dedi. Sonra üstüne kustum. Yüzündeki şok ifadesi çok tatmin ediciydi” dedi.
Öte yandan yer verdikleri bir kişi tarafından -hamile bir kadın ya da başka biri- reddedilme olasılığı da var.
Curry “Yanlış anlama korkusu da söz konusu. Birini yardıma muhtaç biri olarak görmek ya da patronluk taslama endişesi. İhtiyacı olan kişiler de oturmak için ricada bulunabilir” diye konuştu.
Spectator dergisi yazarlarından Mary Killen “erkeklerin kadınlara ve yaşlılara yer vermesinin bir gelenek olduğu zamanı” çok iyi hatırlıyor.
Killen “Ama şimdi sanırım feministlerin kafalarını koparmasından korkuyorlar” diyor.
Killen’a göre reddedilme mantıklı bir bahane değil. “Birinin oturmaya ihtiyacı olup olmadığı genellikle açıktır. Göz teması kurmaya çalışırlar. İnsanlar önermeli” diyor.
Hitchens örneğinde Killen “Bu kadına yer verilmemiş olması olağanüstü bir durum. Herkes cep telefonları nedeniyle zombileşmediyse sanırım toplum olarak giderek daha da bencilleşiyoruz” yorumunu yapıyor.
İkinci derece meme kanseri olan Rebecca Willcox hasta olduğunu göremeyen yabancılarla deneyimlerini anlattığı makalesinde “Sizin açınızdan bir kaç durak ayakta gitmek çok da büyük bir rahatsızlık değil. Ama benim için sırtıma sürekli inen darbeler ve acı veren sarsıntılar demek” dedi.
BBC’ye konuşan Willcox insanların ona bakıp hasta olduğunu anlamadan önce yer için ricada bulunduğunu söylüyor.
“Sadece bir kere biri yerinden sıçrayıp bana yer verdi. Bazen homurdansalar da her sorduğumda biri yer veriyor”.
Willcox bir keresinde bir kadının ona hasta olduğuna inanmadığı için yer vermediğini bir adamın da hamile olup olmadığını anlamak için aptal aptal karnına baktığını söylüyor.
“Bana baktığınızda hastalık görmüyorsunuz. Ancak çok agresif bir kemoterapi tedavisi görüyorum, çoğunlukla midem bulandığı için oturmam gerekiyor”.
Toplu taşıma şirketleri ne yapabilir?
Dr. Curry Londra Toplu Taşıma İşletmesi’ni örnek olarak veriyor. Londra ulaşımı başta “bebek var” yazılı rozetleri üretmişti. Şimdi ise daha görünür olmayan koşullara sahip kişiler için rozetler yaptırıyor.
“Lütfen bana yer verin” yazan rozet 81 bin kez basıldı ve New York ulaşım şirketi de bunu takip etti.
