Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Tıp Fakültesi Çocuk Nörolojisi Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Ali Cansu, ‘Covid-19 salgını döneminde sekiz ile 17 yaş arasındaki çocuklarda değişen tutum ve davranışların incelenmesi ve internet bağımlılığının değerlendirilmesi’ konulu çalışmalarını AA’ya anlattı.
Trabzon’da ilkokul, ortaokul ve lisede okuyan 4 bin 892 öğrenci ve ailelerinin katılımıyla anket yapılmış.
Ankete katılan öğrencilerin yüzde 51,6’sı kız, yüzde 48,4’ü erkek. Yaş ortalaması 13. Yüzde 90,4’ü devlet, kalanı özel okulda eğitim görüyor. 4 bin 622’sinin evinde internet bulunuyor, bir evde en az üç akıllı telefon var.
Erkeklerde daha fazla
‘Sorunlu internet kullanımı oranı’nın yüzde 17,1, internet bağımlığı oranının ise yüzde 2,6 çıktığını aktaran Prof. Dr. Cansu, şu bilgileri paylaştı: “Verilere göre erkeklerde her beş kişiden biri, kızlarda ise 10 kişiden biri sorunlu internet kullanmaktadır. Sorunlu internet kullanımını, kişilerin yaşamının olumsuz etkilenmesi, gereğinden fazla internette vakit geçirme ve sosyalleşmeyi sanal ortamda aramak olarak tanımlayabiliriz. İnternet bağımlığı dediğimiz olay ise çocuğun bütün gün internette oyun oynama isteği. Kendisini oyundan alındığı zaman sinirli, öfkeli bir hale sokar, hatta aileye bile saldırabilir. Bütün gününü oyun oynamanın üzerine kurmuştur. Hatta öz bakım becerilerini bile aksatır. Banyo yapma, uyku, yemek yeme gibi becerilerini bile istemezler, onun yerine oyun oynamak isterler. Yalan söylemeye, derslerde başarısız olmaya başlarlar, aileyle sosyal ilişkileri bozulur. Daha fazla oyun oynamak için yalan söylemeyi alışkanlık haline getirir. Her şeyi oyun oynamak üzerine kurmuştur.”
‘Tedavi olmaları gerekiyor’
Cansu, tedavinin önemine dikkat çekerek şunları söyledi: “Çocuk psikiyatrisi ve psikoloğu eşliğinde tedavi olmaları gerekiyor. Kişilerin bunu, evde kendilerinin halletme şansı yok. Aynı ağır bir sigara, içki bağımlığı ve madde bağımlığı gibi bir bağımlılık bu da. Oyun bağımlılıkları, beyindeki dopamin salınımını arttırarak çocuklarda bunu engelleme mekanizmasını kırmakta.”
Aileler de bağımlı
Çalışmamanın bir başka dikkat çeken sonucu ise oyun bağımlısı çocukların aileleriyle ilgili ortaya çıkan tablo: “Oyun bağımlığı olan çocukların anne ve babalarında da çok fazla oyun oynama isteği var, iki saatin üzerinde. Normal telefon dışında internet kullanımı veya oyun oynama oranı erişkenlerde de yüzde 20. Bu da bir nevi ailelerin de internet bağımlısı olduğunu gösteriyor.”
İçe kapandılar, umutsuzlar
Salgın sürecinin çocuklar üzerindeki olumsuz etkilerine işaret eden profesör uyku ve kilo alma sorunlarına dikkat çekti. Çocuklarının sinirli olduğunu söyleyen ailelerin oranının pandemi öncesi yüzde 17 seviyesinden yüzde 50’nin üzerine çıktığını ifade eden Cansu içe kapanık çocukların da arttığını aktardı: “Daha önceden yüzde 10-20 oranında içe kapanık iken çocuklarımız şimdi yüzde 40-50 oranında içe kapanıklar. Önceden daha umutluyken şimdi daha umutsuz ifadeleri var çocukların. Pandemi, çocuğun içe kapanmasına da yol açmış.”
