Merkez Bankası, Erdoğan’ın talepleri doğrultusunda eylül ayından bu yana ekonomist ve bankacıların iktisadi gerekçelerle açıklamakta zorlandığı faiz indirimlerine devam ediyor. Eylül ayında 100 baz puanla başlayan faiz indirimleri 200 ve 100 baz puanla devam etmişti. Söz konusu faiz indirimleri nedeniyle Türk Lirası eylül ayından bu yana ise yüzde 30’dan fazla devalüe oldu.
Sözcü’nün Merkez Bankası verilerinden aktardığına göre üç aya kadar vadeli TL mevduat faizi 17 Eylül’de ortalama yüzde 18,14 idi. Bu oran 19 Kasım’da yüzde 15,29’a geriledi. MB politika faizi iki ayda 400 baz puan düşerken, 3 aya kadar vadeli TL mevduat faizindeki düşüş 285 baz puan oldu.
Ticari kredi faizleri de aynı dönemde ortalama yüzde 20,47’den yüzde 18,36’ya geriledi. Ticari kredi faizlerinde düşüş 211 baz puan olarak gerçekleşti.
Konut faizleri de bu dönemde yüzde 17,89’dan yüzde 17,08’e geriledi. Bu kredi faizinde düşüş 81 baz puanda kaldı.
17 Eylül’de ortalama yüzde 21,28 olan taşıt kredisi faizleri ise 19 Kasım’da yüzde 21,27 oldu ve hemen hemen aynı kaldı.
Bu dönemde ihtiyaç kredi faizleri ise azalmak yerine arttı ve ortalamada yüzde 24,49’dan yüzde 24,58’e yükseldi.
MB eski başekonomisti Prof. Dr. Hakan Kara, politika faizinin tüketici kredilerine yansımamasının nedenini şöyle açıklamıştı: “Uzun vadeli faizler MB faizinden ziyade enflasyon beklentisi ve enflasyon riski tarafından belirleniyor. MB’nin enflasyonla mücadeleyi ikinci plana atarak kısa vadeli faizleri indirmeye devam etmesi enflasyon beklentilerini olumsuz etkiledi, geleceğe dair fiyatlama belirsizliğini artırdı. Bu da bankalar açısından vade riskinin artmasına neden olarak uzun vadeli faizlerin yukarı gitmesine neden oluyor. Tüketici kredileri faizleri daha çok uzun vadeli olduğu için bankalar vade riski nedeniyle tüketici kredi faizlerini indirmek istemiyor.”
MB’nin politika faizini yüzde 16’ya çekmesi ile birlikte resmi enflasyonda yüzde 19,89 seviyesi görüldü. Ekonomistler, önümüzdeki aylarda resmi enflasyonun yüzde 30’a yükseleceğini tahmin ediyor. Bağımsız araştırma kurumları ise yıllık enflasyonu yüzde 50’ye yakın veriyor.
